Start experiment Melkertbanen in Leeuwarden

LEEUWARDEN, 21 NOV. Vijftig langdurig werklozen in Leeuwarden gaan de komende maanden met een loonkostencheque van 18.000 gulden op pad om een baan te vinden. De werkgever krijgt het bedrag het eerste jaar in de vorm van een loonkostensubsidie als hij de werkzoekende in dienst neemt.

In de Friese hoofdstad wordt het experiment, dat gisteren officieel van start ging, beschouwd als prikkel voor werkgevers om een werkloze sollicitant in dienst te nemen. Daarbij activeert het de uitkeringsgerechtigde om zelf op zoek te gaan naar werk. Minister Melkert (sociale zaken) vindt het project in Leeuwarden (9000 werklozen; een werkloosheidspercentage van 26) “gedurfd”. Het ministerie trekt 5,5 miljoen gulden uitkeringsgelden aan om 300 langdurig werklozen aan het werk te helpen. Als het experiment met de sollicitatie-cheque slaagt - dat wil zeggen wanneer een groot deel binnen twee jaar een vast dienstverband krijgt - wordt het systeem ook in de vier grote steden ingevoerd.

De gemeente Leeuwarden en het arbeidsbureau willen met behulp van de sollicitatiecheques meer banen in de martksector creëren voor langdurig werklozen. Elke werkgever die een Leeuwarder uitkeringsgerechtigde een baan aanbiedt, kan in aanmerking komen voor een subsidie op de loonkosten van 18.000 gulden per jaar, de helft van het minimumloon van 36.000 gulden. Het tweede jaar bedraagt de tegemoetkoming in de loonkosten 9000 gulden. Gisteren kreeg de eerste kandidaat zijn baan. De 33-jarige D. Kuipers, een werkloze gemeenteambtenaar, overhandigde zijn toekomstige werknemer, eigenaar van een assurantiekantoor, de waardecheque.

Kuipers werd aangenomen als rechterhand van de directeur. Het bedrijf hikte al lange tijd tegen uitbreiding aan, maar de tegemoetkoming in de loonkosten bleek een stimulans om daartoe ook eindelijk over te gaan. Kuipers gaat een opleiding automatisering en verzekeringsleer volgen en zal als alles volgens plan verloopt over twee jaar vast in dienst treden. Leeuwarden is één van de 57 organisaties die van minister Melkert (sociale zaken) toestemming kreeg om het voor ons land unieke experiment toe te passen.

Wie denkt dat de Leeuwarder werklozen in de rij stonden om gewapend met de cheque zijn kansen op de arbeidsmarkt te verkennen, heeft het mis. In veel gevallen is een extra zetje nodig, vertelt W. Douma van het Project Melkert-Experimentbanen (MEB). “Het blijkt dat je mensen juist moet stimuleren en moet zeggen: dat kan je wel!” Hetgeen niet zo verwonderlijk is, erkende directeur-generaal Mulock-Houwer van Sociale Zaken. Het vereist in haar ogen een portie moed om “te leuren met jezelf”, als je na een langdurige werkloosheid de moed in veel gevallen hebt laten zakken. De 50 uitverkorenen zijn dan ook werklozen die nog niet lamgeslagen zijn en zichzelf willen verkopen. Mulock-Houwer beschouwt de “Snower-baan” (in jargon van het ministerie) als één van de probeersels om “werk, werk, werk” te scheppen.

Minister Melkert verklaarde 's avonds in een discussie met regionale bestuurders over werkgelegenheid, naast deze bonusregeling ook te willen nadenken over een “malusregeling”. Het Leeuwarder oud-GPV-raadslid J. Greving opperde om naast de beloning ook een malusregeling in te voeren. De werkgever zou in dat geval een deel van de premie die hij tegoed kreeg wanneer hij een langdurig werkloze aanneemt, moeten terugbetalen als het niet leidt tot een vaste arbeidsplaats. Een andere mogelijkheid is de premie pas achteraf te betalen als er sprake is van een vaste baan. Melkert: “Ik wil er wel eens over nadenken of dit een extra prikkel kan zijn voor de werkgever. U wilt een stok achter de deur en misschien is dat geen gek idee.”