EU: te vroeg voor olieboycot Nigeria

BRUSSEL, 21 NOV. De Europese Unie ziet af van een olieboycot tegen het militaire bewind in Nigeria uit protest tegen de recente executie van negen mensenrechtenactivisten. De meeste EU-lidstaten vinden zo'n boycot niet haalbaar zolang daartoe niet wordt opgeroepen door een resolutie van de Verenigde Naties.

De EU-ministers van buitenlandse zaken hebben dat gisteren in Brussel besloten. Wel spraken de ministers af om eerder getroffen strafmaatregelen tegen Nigeria aan te scherpen. Zo komt er een volledig wapenembargo en mogen leden van het militaire bewind en hun verwanten de EU-lidstaten niet binnenkomen.

In Afrika zelf heeft de Zuidafrikaanse president Mandela het voortouw genomen in een campagne voor een olieboycot tegen Nigeria. Volgens Mandela zou de Amerikaanse president Clinton afgelopen weekeinde telefonisch positief hebben gereageerd op de oproep. Maar een woordvoerder van buitenlandse zaken in Washington reageerde terughoudender. Hij zei slechts dat de VS een multilaterale olieboycot “niet uitsluiten”.

Datzelfde standpunt was gisteren ook te horen op de EU-bijeenkomst in Brussel. Duitsland en onder andere ook Zweden hebben zich voorstander betoond van een olieboycot. Maar ze legden zich neer bij het standpunt van de meeste lidstaten dat zo'n boycot alleen effectief kan zijn als ze door de gehele internationale gemeenschap wordt nageleefd. Met andere woorden: indien binnen de VN overeenstemming wordt bereikt over een boycot-resolutie. De kans daarop wordt niet hoog geacht.

In Brussel werd die boodschap verpakt in de mededeling dat de EU zich nader zal beraden over aanvullende (straf)maatregelen tegen Nigeria. Op 4 december komen de EU-ministers opnieuw bijeen in Brussel en in theorie is het mogelijk dat dan alsnog tot een olieboycot wordt besloten.

Ongeveer 30 procent van de olie-uitvoer van Nigeria gaat naar de EU (met name naar Spanje) en 50 tot 60 procent naar de VS. De Nederlandse minister Van Mierlo zei gisteren dat een mogelijke boycot die alleen door de EU en de VS wordt uitgevoerd, niet effectief zal blijken te zijn, omdat de oliestroom zich binnen de kortste keren zal verleggen. “In het verleden is gebleken dat dit soort boycots zo lek is als een mandje”.

Tot het pakket (aangescherpte) strafmaatregelen, waartoe de EU vorige week al besloot en dat gisteren formeel werd bekrachtigd, behoort ook het opschorten van de ontwikkelingssamenwerking. Maar voor projecten die de democratisering bevorderen of direct ten goede komen aan de allerarmsten, wordt een uitzondering gemaakt. Van een bevriezing van de buitenlandse tegoeden van Nigeria is afgezien. Het buitenland heeft meer tegoeden in Nigeria uitstaan dan andersom.