Wat wél en niet mag met ministers

Bewindslieden en advertenties; het blijft een mijnenveld. Toen de five o'clock shadow van de minister-president Ruud Lubbers in de jaren tachtig in een scheerzeep-advertentie opdook, greep de Rijksvoorlichtingsdienst in.

Vorige week dook minister Annemarie Jorritsma op in advertenties. In een vraaggesprek met de Volkskrant beklaagde de VVD-minister zich over haar dienstauto, een Ford Scorpio 2.9i. “Mogen ministers asjeblieft in een auto rijden die net zo fatsoenlijk is als die van de eerste beste pooier uit Amsterdam”, vroeg ze zich af. Een paar dagen figureerde minister Jorritsma in advertenties voor Amerikaanse auto's met als ps: “uiteraard kunnen wij de Ford Scorpio inruilen”.

Voor de rechter zou de zaak weinig kans maken, voorspelt directeur Jaap van der Ploeg van de Rijksvoorlichtingsdienst. “De advertentie heeft een ironische ondertoon en er wordt geen beeltenis van de minister afgedrukt.”

In een advertentie van het bedrijfsschap schildersbedrijf dook vorige week wel een foto op van een bewindspersoon: Dick Tommel, staatssecretaris van volkshuisvesting en coördinderend bewindspersoon duurzaam bouwen. De advertentie meldt dat Tommel een symposium van de schilders gaat bezoeken. Het symposium 'werk spreiden, kosten bestrijden' behandelt het dilemma van schilders die in de winter werkloos worden omdat veel binnenschilderwerk in de zomer wordt uitgevoerd, terwijl dat tot de winter had kunnen wachten. Werk spreiden is de oplossing.

“Er zijn veel contacten met de ambtenaren: het lobby-circuit”, zegt een voorlichtster van de schildersbranche. “Wij hebben de staatssecretaris benaderd en hij zei direct ja op onze uitnodiging om zijn foto af te drukken bij de advertentie.” De voorlichtster onderstreept dat het bedrijfsschap geen commerciële instelling is. “Op het moment dat ik de heer Tommel zou benaderen voor een advertentie over shampoo zou hij direct neen zeggen.”

Bij het 'scheerincident' van Lubbers is bepaald dat de beeltenis van een bewindspersoon niet mag figureren in een advertentie voor een commerciële instelling.

Op dit moment wordt driftig geadverteerd voor het Governement Game Competitie 1996. Het gaat hier om een op de realiteit gebaseerd kabinetsspel, georganiseerd door trainingbureau MCC Nederland, waarbij vier mensen een kabinet vormen. Bij de advertentie staat de bordesfoto van het paarse kabinet exclusief koningin Beatrix. Hare Majesteit is vervangen door een deelnemer aan het spel. Het wachten is op het ingrijpen van de Rijksvoorlichtingsdienst.