Vriend van moordenaar Rabin werkte voor Shin Bet

TEL AVIV, 20 NOV. In Israel is het afgelopen weekeinde grote opwinding ontstaan over onthullingen dat Avishai Raviv, de leider van de extremistische Eyal-groep en een vriend van Yigal Amir, de moordenaar van premier Yitzhak Rabin, ten minste twee jaar voor de binnenlandse veiligheidsdienst Shin-Bet heeft gewerkt.

Hij zou door de Shin-Bet onder de codenaam 'Champagne' zijn gerecruteerd met als bijzondere opdracht inlichtingen te verschaffen over samenzweringen en moordaanslagen tegen Israels leiders. Raviv, die kort na de moord werd opgepakt maar in tegenstelling tot de andere zeven verdachten in deze zaak later op borgtocht werd vrijgelaten, heeft gisteren ontkend een agent van de Shin-Bet te zijn geweest; hij verwees zijn codenaam naar het rijk der fabelen. Maar waarnemend premier Shimon Peres heeft gisteren de juistheid van deze onthulling door de journalist Amnon Abramowits niet ontkend, terwijl minister van politie Moshe Shahal heeft beaamd dat Abramowits “betrouwbaar is”.

De berichten over de dubbelrol van Avishai Raviv hebben het afgelopen weekeinde het Israelische nieuws beheerst en de Shin-Bet nog verder in diskrediet gebracht. Er zijn vragen gerezen waarop het antwoord gegeven moet worden door de speciale commissie van onderzoek onder voorzitterschap van de vorige president van het Hooggerechtshof, Meir Shamgar, die gisteren haar onderzoek naar de moord op Rabin is begonnen.

Waarom Avishai Raviv zijn opdrachtgevers dan geen inlichtingen heeft verschaft over de plannen tot een moordaanslag op Rabin - moordenaar Amir heeft het volgens de Israelische pers elfmaal geprobeerd - is één van de grote raadsels die ministers en publicisten bezighouden. Werd hij door leden van Eyal al vroegtijdig als een 'mol' ontmaskerd? Of, zoals een van de kranten gisteren indirect suggereerde, verstrekte hij wel inlichtingen aan de Shin-Bet maar werden die genegeerd of doodgezwegen omdat er in deze geheime staatsorganisatie ook krachten waren die het om ideologische redenen niet moeilijk hadden met het uit de weg ruimen van Rabin bij het begin van de uitvoering van de overdracht van Palestijnse steden aan Yasser Arafat.

Gisteren is eveneens gebleken dat Avishai Raviv tijdens de grote Likud-demonstratie in Jeruzalem op 5 oktober tegen de vredespolitiek van de regering-Rabin de pamfletten met de fotomontage van Rabin in SS-uniform heeft verspreid. Hij vroeg tijdens die demonstratie zelfs aan de verslaggever van de Israelische tv of de beelden van Rabin in dat gehate uniform waren uitgezonden, hetgeen inderdaad het geval was. Nationalistische politici, onder wie Likud-leider Binyamin Netanyahu, ex-premier Yitzhak Shamir en generaal Sharon, die na de moord op Rabin een zee van kritiek over zich heen hebben gekregen wegens opruiende taal tegen de premier, zeiden gisteren dat die provocaties wel eens door de Shin-Bet in opdracht van de regering zouden kunnen zijn geïnspireerd om de nationalistische oppositie in diskrediet te brengen. Hoe kon anders worden uitgelegd dat een 'agent' van de Shin-Bet dergelijke provocerende plakkaten verspreidde? “En wie heeft daarvoor betaald”, vroeg Shamir zich vanmorgen stem af. “De belastingbetaler misschien. Ik sta er op dat deze zaak tot op de bodem toe wordt uitgezocht.” Het debat is in volle gang, de emoties laaien weer op en waarnemend premier Peres heeft zijn ministers dringend verzocht er geen woord meer over te zeggen totdat de commissie van onderzoek naar de moord op Rabin haar werk heeft afgerond. Van de media en de oppositie valt over de bizarre rol van Avishai Raviv bij de moord op Rabin geen stilte verwachten.