Na 25 jaar spelen alle Beatles weer samen

NEW YORK, 20 NOV. Voor het eerst sinds 1970 is vandaag een 'nieuwe' Beatle-single verschenen: Free as a Bird, waarop het fameuze viertal voltallig te horen is, inclusief de in 1980 vermoorde John Lennon. De weduwe Lennon, Yoko Ono, heeft de basis aangeleverd: een bandje waarop Lennon iets probeert aan de piano, waarop een bandrecorder is geplaatst. Vorig jaar al hebben de nog levende Beatles er hun muzikale inspanningen aan toegevoegd. Drummer Ringo Starr deed dat welgemoed, Paul McCartney en Georges Harrison kregen een beetje ruzie over wie de productie mocht doen: McCartney wilde de 'historische' Beatle-producer George Martin, maar Harrison wees deze af omdat Martin tobt met zijn gehoor.

Het resultaat doet enigszins denken aan Because van de LP Abbey Road uit 1969. Of het plaatje, waarvan de basisband in piratenversie reeds lang circuleerde onder verzamelaars, een nieuwe golf van 'Beatlemania' teweeg zal brengen is sterk de vraag: het liedje heeft een onmiskenbare Lennon-signatuur maar was slechts een aanzet tot een nieuwe Lennon-song. McCartney heeft de tekst aangevuld met zinnetjes van zwaar-symbolische strekking: 'Whatever happened to the life that we once knew' en 'Where did we lose the touch that seemed to mean so much'.

De single Free as a bird, die later deze week zal worden gevolgd door een ander 'nieuw' Beatle-nummer, Real love, is een voorproefje van een eveneens vandaag te verschijnen verzamel-CD met nog niet eerder uitgebracht archiefmateriaal van de Beatles uit de jaren 1958-1964. Dat album, het eerste in een serie van drie, hoort weer bij de documentaire serie 'Beatles Anthology' waarvan de Amerikaanse ABC-televisie gisteravond in wereldpremière de eerste aflevering uitzond. Veel verrassends hebben verknochte Beatle-fans van deze serie van drie documentaires vermoedelijk ook niet te verwachten. De makers hebben het grotendeels bekende materiaal opnieuw gemonteerd voor de videoclipgeneratie en vertellen het verhaal in een snelle opeenvolging van beelden.

Pagina 7: Beatle-werk brengt zeker miljoenen op

Zeldzame opnamen, die officieel voor het eerst openbaar worden gemaakt, worden in de tv-documentaires steevast met gepraat ongeschikt gemaakt voor nieuwe piraten-versies. Overmorgen zal een tweede 'nieuwe' song, Real Love, voor het eerst ten gehore worden gebracht. Morgen al ligt de eerste dubbel-cd van het muziekproject 'Beatles Anthology' in de winkel. Volgend jaar verschijnen nog twee dubbel-cd's. Ze bevatten zeldzaam geluidsmateriaal dat voor de gelegenheid is opgepoetst. Veel daarvan is al bekend via piraten-bootlegs als Ultra rare tracks, Beatles Documentary en Artifacts. De twee nieuwe songs zijn tot de première zo geheim gehouden dat zelfs bij voorvertoningen van de documentaire de liedjes werden weggelaten.

De Beatles zijn als groep nog altijd legendarisch. Hun opkomst en succes zijn reeds talloze malen minutieus beschreven maar het echte geheim van het succes is nog steeds stof tot nadenken voor fans, sociologen, musicologen en andere kenners. Zo ook de oorzaken van hun uiteenvallen in 1970. Jarenlang speculeerden fans over een hereniging van de Fab Four, maar die hoop werd definitief verleden tijd met de dood van Lennon. Toen hij in 1980 werd vermoord was dat een reden voor nostalgie en in 1987 ('It was twenty years ago today...') werd er wederom uitgebreid teruggeblikt. Met de samenwerking tussen de drie voor deze documentaire en de handreiking van Yoko Ono kunnen we voor één keer doen alsof de Beatles toch nog een keertje bij elkaar komen.

De platenmaatschappij EMI heeft kosten noch moeite gespaard om met een offensief van cd's, boeken en video's de Beatles opnieuw te gelde te maken. De vraag is niet of het lukt - want dat staat na het succes van de BBC-tapes, een vorig verschenen verzameling van Beatle-opnamen uit het archief, wel vast. De vraag is hoogstens hoeveel miljoenen het zal opleveren. De hoop is dat een volgende generatie, die pas na het uiteenvallen van de groep in 1970 is geboren, nieuwsgierig wordt naar het jaren-zestigfenomeen. Het initiatief voor de twee 'nieuwe' opnamen is van Yoko Ono, die zich eerder met hand en tand verzet had tegen elke poging in de richting van 'hereniging' der vier muzikanten. Bij Free as a bird hoort ook een videoclip die vanavond zijn officiële première zal beleven.