Over hoogste post NAVO; Lubbers toont begrip voor afwijzing VS

WASHINGTON, 18 NOV. Ex-premier Lubbers heeft begrip voor de Amerikaanse afwijzing van zijn kandidatuur voor de hoogste post van de NAVO. Lubbers heeft dit gisteravond in Washington gezegd.

De ex-premier meent dat de Amerikaanse regering terugschrok voor een secretaris-generaal die minister-president is geweest. De Amerikanen zouden de voorkeur geven aan een voormalig minister van buitenlandse zaken of defensie.

In Washington nam Lubbers een prijs in ontvangst voor zijn bijdrage aan de vriendschapsbanden tussen de Verenigde Staten en Nederland. De onderscheiding, de J. William Middendorf II Award, is genoemd naar een voormalige Amerikaanse ambassadeur in Nederland en wordt jaarlijks toegekend door de Netherlands-American Amity Trust, een particuliere organisatie die de banden tussen de VS en Nederland bevordert.

In zijn eerste openbare commentaar op zijn mislukte gooi naar de functie van secretaris-generaal van de NAVO zei Lubbers: “Voor mijzelf is het niet zo'n probleem. Het is geen tragedie.” Wel noemde hij het “pijnlijk” voor minister-president Kok en minister van buitenlandse zaken Van Mierlo dat de Amerikaanse regering hun niet eerder duidelijk heeft gemaakt dat zij bedenkingen had tegen Lubbers' kandidatuur. Hij zei aanwijzingen te hebben dat Washington Kok en Van Mierlo aanvankelijk “enigszins heeft aangemoedigd door te gaan” op de weg die zij met de kandidatuur van de voormalige premier waren ingeslagen.

Lubbers vertelde dat hij zich er steeds van bewust is geweest dat de NAVO een traditie heeft om de secretaris-generaal te kiezen uit 'het NAVO-circuit'. Lubbers was dan ook verrast dat “zoveel landen het een goed idee vonden een nieuw type secretaris-generaal te kiezen”.

Berichten als zouden de Amerikanen Lubbers hebben afgewezen op grond van gebrekkige dossierkennis deed hij af als “pure onzin, zoals Frits Bolkestein het heeft genoemd”. “De VS zijn een leidend land in de NAVO, en als die de traditie willen voortzetten, moet je dat respecteren.

“Ik denk dat de verantwoordelijke mensen hier na wat wikken en wegen gezegd hebben: laten we kiezen voor iemand die een tijd gewerkt heeft in het NAVO-circuit. Daar heb ik zelf alle begrip voor. En ze hadden geen voorkeur voor iemand die twaalf jaar premier is geweest en die zelf beslissingen voorstelt, ze willen liever iemand die beslissingen uitvoert.”

Over de gesprekken die hij op 2 november met Amerikaanse regeringsfunctionarissen over zijn kandidatuur heeft gevoerd, zei Lubbers: “Ik ging af op de twee ambassadeurs die mij begeleidden, en zij zeiden tegen mij dat het prima verlopen was.” De Amerikanen hadden Lubbers “op geen enkele manier” laten merken dat ze bezwaren tegen hem hadden.

    • Juurd Eijsvoogel