Dubieuze transacties

Er is geen ontkomen aan: verdachte beurshandel is levendiger dan ooit. De voorvallen stapelen zich op waarbij vertrouwelijke en koersgevoelige informatie van bedrijven al is uitgelekt naar de beursvloer voordat het beleggende publiek er kennis van heeft. Partijen die de geheime informatie het eerst hebben kunnen een voordeeltje behalen ten opzichte van beleggers die de nieuwe gegevens moeten ontberen.

Vorige week bleek dat de nieuwe waarderingsgrondslagen van voedingsbedrijf CSM plus de daarop gebaseerde winstgroei per aandeel al op de beurs bekend waren. CSM stuurde alsnog een persbericht uit, het beursbestuur was not amused, maar ondernam verder geen actie tegen CSM.

In andere gevallen is het misbruik van voorwetenschap nog schaamtelozer. Er loopt inmiddels een justitieel onderzoek naar misbruik van voorkennis bij handel in opties in BolsWessanen op de dag voordat het dranken- en voedingsbedrijf een onverwachte winstdaling in het vooruitzicht stelde. Dat was begin augustus.

Het medische bedrijf Pie Medical werd in dezelfde maand gedwongen om besprekingen met Philips over een totale overname van Pie Medical vroegtijdig bekend te maken nadat de beurskoers van Pie explosief was gestegen. En deze week stond handel in opties op aandelen van Nutricia (babyvoeding) in het middelpunt van de belangstelling. Zowel de effectenbeurs als de optiebeurs zijn onderzoeken gestart naar effectenhandel met voorinformatie.

Op de beurs zijn er weinig mensen die in toeval geloven. In Londen wisten sommige bankiers en beleggingsanalisten al een week dat Unigate zijn belang wilde verkopen. Zij zijn als uitvoerders en auteurs van de benodigde beleggingsrapporten betrokken bij de voorbereiding van herplaatsing van het aandelenpakket ter waarde van meer dan 800 miljoen gulden.

Deze gevallen zijn alleen nog maar de gebeurtenissen die in de media aandacht hebben gehad. De dubieuze transacties lijken nog maar het topje van een ijsberg. Op de beurs zijn vier mensen in touw op de afdeling stock watch die met behulp van computerprogramma's constant omzetten en koersen in de gaten houden om verdachte transacties op te sporen.

De waslijst dubieuze transacties is een plaag voor het toch al zwaar belaste opsporingsapparaat. “Het is niet te ontkennen dat het toeneemt”, zei directeur-secretaris mr. E. Canneman van de Stichting Toezicht Effectenverkeer (STE), de toezichthouder op de financiële markten, een paar weken geleden. De STE vraagt al geruime tijd om meer mankracht bij de Economische Controledienst. Door de inzet van de beurs en de optiebeurs worden wel meer verdachte transacties opgespoord, maar het vervolg - verdachte beurshandel van misdadige handel scheiden en veroordelingen krijgen bij de rechter - verloopt traag. “Er moeten koppen rollen”, zei een verontwaardigde belegger deze week.

Terwijl de transacties op de financiële markten nog steeds krachtig groeien - de omzet op de effectenbeurs ligt nu al ruim boven het niveau van heel 1994 - en de financiële belangen eveneens toenemen, blijft het behelpen met de deskundigheid en de capaciteit van de opsporing van financiële fraude. Effectenhandel met misbruik van voorinformatie is sinds vijf jaar strafbaar, maar tot nu toe is het resultaat schamel: een schikking en twee lopende rechtszaken die waarschijnlijk op vrijspraak uitdraaien.

De STE gaat - in de loop van volgend jaar - met de ECD en het openbaar ministerie de opsporing stroomlijnen. Minister Zalm van financiën, die politieke verantwoordelijk is voor de integriteit van de Nederlandse financiële markten, heeft aanpassing van de wet in het vooruitzicht gesteld om tot meer veroordelingen wegens misbruik van voorkennis te komen. De ECD wacht nog op versterking. Dat is een kwestie van geld.

Hoe lang blijft Den Haag nog treuzelen? Echte financiële centra hebben niet alleen affaires, zij hebben ook veroordelingen.