Zéroual wint verkiezingen; Driekwart Algerijnen naar stembus

ALGIERS, 17 NOV. Bijna driekwart van de Algerijnse kiezers heeft gisteren, ondanks de dreigementen van moslim-extremisten en boycotoproepen van de oppositie, zijn stem uitgebracht in de presidentsverkiezingen, aldus de officiële uitslag. Volgens verwachting is president Liamine Zéroual in zijn ambt bevestigd.

Er werden geen gewelddaden gemeld. Moslim-extremistische groepen hadden aangekondigd de verkiezingsdag met aanslagen te verstoren. ALGIERS, 17 NOV. Bijna driekwart van de Algerijnse kiezers heeft gisteren, ondanks de dreigementen van moslim-extremisten en boycotoproepen van de oppositie, zijn stem uitgebracht in de presidentsverkiezingen, aldus de officiële uitslag. Volgens verwachting is president Liamine Zéroual in zijn ambt bevestigd.

Buiten het feit dat nogal wat kiezers in Algiers niet op de lijsten van de stembureaus vermeld waren, werden er door internationale waarnemers geen onregelmatigheden gemeld. Zérouals gematigd-fundamentalistische tegenstander sjeik Mahfoud Nahnah, die 25 procent van de stemmen kreeg tegenover Zérouals 61,3 procent, sprak wel van fraude. Het verboden fundamentalistische 'Front van Islamitische Redding' (FIS) meldde vanuit het buitenland dat nog geen kwart van de kiezers was opgekomen, en onderstreepte in elk geval de uitslag niet te erkennen. Daarentegen liet de anti-fundamentalistische presidentskandidaat Said Sa'adi (9 procent) weten niet te hebben gehoord van belangrijk geknoei.

Heel wat Algerijnen wachtten gisteravond de bekendmaking van de definitieve verkiezingsuitslag niet af. Zo gauw de stemlokalen dicht waren begon het feest. De hele nacht waren er in Algiers schoten te horen - maar het ging om mensen die van vreugde met automatische wapens rondjes in de lucht afvuurden. “Dit is de eerste dag van de democratie. Wij willen vrede. Leve Algerije, leve president Zéroual”, riepen dolblije jongeren die in groepjes de stad doorkruisten. Anderen toerden met de Algerijnse vlag wapperend uit het raam en luid toeterend door de zwaar bewaakte straten van Algiers. Het uitgaansverbod dat normaal om middernacht van kracht wordt in de hoofdstad, werd door iedereen vergeten.

De 30-jarige Malika liep gisteren zwaar gesluierd het stemlokaal in de wijk Hydra binnen. Haar man, Abdelkarim, mocht haar deze keer alleen tot aan de deur vergezellen. Bij de verkiezingen in 1991 mochten de mannen ook stemmen voor hun echtgenotes. Maar nu kan dat alleen nog bij volmacht en alleen in uitzonderlijke gevallen. De overheid wilde kennelijk op die manier de vrouw zelf een stem geven, en hoopte dat dat in het nadeel zou uitvallen van de moslim-extremisten, die nogal wat geweld tegen vrouwen hebben gepleegd.

“Ik heb voor Nahnah gestemd, voor Hamas”, zei Malika. “Wij hopen dat er nu verandering komt. Dat hij iets doet voor het volk.” In 1991 stemde Malika nog voor het FIS, dat op een grote verkiezingszege afstevende voor de regering ingreep. De gevangen FIS-leider sjeik Abbas Maddani heeft zijn officiële woonplaats in Hydra. Is zij nu het FIS, dat toch oproept tot het boycotten van de verkiezingen, afgevallen?

Pagina 4: 'Ons 5-jarig dochtertje wil Zéroual stemmen'

Maar zij betreurt vooral dat de FIS-leiding gevangen zit. “Het FIS is niet zoals het nu wordt afgeschilderd. Het had een politiek en sociaal programma. Het FIS had iets kunnen doen voor het volk maar men heeft hun de kans niet gegeven. Wij hopen nu dat er met Hamas opnieuw verandering komt.”

Haar man, Abdelkarim heeft ook voor Hamas gestemd, “maar mijn hart is bij het FIS. Nahnah heeft ons beloofd dat hij Ali Belhaj en de andere FIS-leiders zal vrijlaten en met ons tot een dialoog wil komen”.

“Ons vijfjarig dochtertje hier wil ook stemmen, maar zij verkiest Zéroual. En dat is normaal ook, het arme kind hoort niets anders dan die naam op televisie, de hele dag Zéroual”, zucht Malika.

Tijdens de campagne ging inderdaad duidelijk veel meer aandacht en tijd ging naar de president, die volgens sommige sceptici “ook in de nieuwsberichten campagne mocht voeren”. De radio pakte gisteren zelfs al uit met de naam van de overwinnaar terwijl de stemming nog in volle gang was.

Sjeik Nahnahs Hamas trekt de uitslag in twijfel. Er is volgens Hamas sprake van grove onregelmatigheden. “De uitslagen zijn volkomen fout”, aldus een woordvoerder van sjeik Nahnah. “Al degenen die voor Nahnah hebben gestemd, weten dat de resultaten niet dicht bij de werkelijkheid zijn.”

In elk stemlokaal waren niettemin ten minste twee getuigen van verschillende partijen aanwezig, en internationale waarnemers spreken niet van ernstige fraude. De stemprocedure was zeer eenvoudig: elke kiezer kreeg na te zijn geregistreerd en grondig gefouilleerd, de foto's mee van de vier kandidaten in het stemhokje dat onderaan open is. Naast de enkels van de kiezer was een prullenmand te zien, waarin de kiezer drie foto's diende weg te gooien. Ten slotte moest de geselecteerde foto worden dicht gevouwen en in de stembus gedeponeerd.

Een veertigjarige technicus, actief in een overheidsbedrijf, zegt in 1991 voor het FIS te hebben gestemd. “Ik heb toen tegen het oude regime gestemd”, maar nu stemde hij “voor de vrede zoals de meeste Algerijnen. De Westerse media zeggen dat wij onder druk zijn gezet om te gaan stemmen”, maar dat lacht hij weg. “Ik ben niet bang om mijn baan te verliezen. Wij willen een einde maken aan het geweld”. Hij kijkt fier en zegt: “Ik ben voor geen prijs te koop.”

In Parijs veroordeelde het FIS de verkiezingen. Volgens FIS-leider Anwar Haddam die in ballingschap in de VS leeft, moet elke stap naar democratisering volgens de richtlijnen van de oppositie worden gezet. Voor de Franse radio zei hij dat “we niet bereid zijn compromissen te sluiten met de militairen”.

De Franse minister Bernard Pons heeft gezegd dat de hoge opkomst bij de presidentsverkiezingen “een zeer positief teken” vormt. Frankrijk verwacht nu “de tweede fase, dat wil zeggen de parlementsverkiezingen”. “Frankrijk hoopt dat Algerije de democratische weg terugvindt. De presidentsverkiezingen vormen de eerste fase”, zei hij. Pons, vooraanstaand lid van president Chiracs RPR, is minister van huisvesting, transport en toerisme.