Fluisterend wilde paarden temmen

Nicholas Evans: The Horse Whisperer. Bantam Press, 349 blz. ƒ34,90 (geb.). Vert. Irving Pardoen, uitg. De Boekerij, 320 blz. ƒ34,90.

Er gaat niet zo héél veel boven een kus op de warme, zachte, gevoelige mond van een paard. Daarom is het zo jammer dat er in weerwil van de intimiteit suggerende titel, in The Horse Whisperer, zo weinig met paarden gevreeën wordt. Het debuut van de Britse ex-journalist en filmproducent Nicholas Evans is met bijzonder veel tam-tam verschenen, omdat de filmrechten al voor voltooiing van het boek verkocht werden aan Robert Redford, die in de film de hoofdrol wil spelen. Daarna werd er gevochten om de peperdure vertaalrechten, die in Nederland verworven werden door De Boekerij. Evans wilde eigenlijk zelf een film maken over Amerikaanse 'paardenfluisteraars', mannen die wilde en verpeste paarden kunnen temmen zonder geweld, door ze zachtjes toe te spreken. Daar vlocht hij een liefdes- en echtscheidingsgeschiedenis doorheen, en een tragedie over een meisje dat een been en haar beste paardrijvriendin verliest bij een afschuwelijke aanrijding met een vrachtwagen. Het bleek het recept voor een kassucces.

Er kan lang worden uitgeweid over de literaire tekortkomingen van deze roman. Van alles ligt er te dik bovenop: de tegenstelling New York - Rocky Mountains, de onvermijdelijke love story, de cowboyromantiek, de psychologische portretten, het kwijlerige slot. Maar daar staat wel wat tegenover, zeker met Robert Redford in het achterhoofd. Evans schreef in een onopvallende, gesmeerde stijl een boek dat leest als een trein. De natuurbeschrijvingen maken zelfs indruk, maar dat ligt meer aan de natuur dan aan de beschrijvingen. Over de onvoorstelbare stilte waar het bezoek uit New York aan blootgesteld wordt: 'For a moment the only sound was the soft frupping of the horses' nostrils.' Zoiets weegt op tegen de opmerking dat zij uit New York op de boerderij haar okselhaar weer heeft laten groeien - 'lang en zacht' - en dat hij uit de ruige natuur ruikt naar 'the warm clean smell of leather and some functional soap'.