De ijsberen; willen niet slapen

Vorige week was mijn moeder op zoek naar haar wanten en haar muts. Ze keek onder haar bed. Daar lagen ze niet. Wel vond ze een heleboel zacht snurkende lieveheersbeestjes tussen het stof. Voor lieveheersbeestjes is het aan het begin van de winter tijd om naar bed te gaan. Ze worden pas weer wakker in de lente. Ook veel grotere dieren, zoals de vrouwtjesijsbeer, slapen in de winter. Haar winterslaap heet winterrust, omdat ze af en toe wakker wordt om wat te gaan drinken. Eten is niet nodig, dat heeft ze in de zomer genoeg gedaan. In de Amsterdamse dierentuin Artis hebben de twee vrouwtjesijsberen speciaal voor de winterrust nieuwe slaapkamers gekregen.

Thuis op de Noordpool graven ijsbeervrouwen voor hun winterrust een hol in de sneeuw, of ze vallen buiten in slaap en veranderen langzaam in een sneeuwberg omdat het de hele tijd sneeuwt. Onder de sneeuw is het warm als onder een donzen dekbed. In januari krijgen de ijsberen in hun sneeuwholen kinderen, piepkleine blinde blote beertjes. Pas als de zomer begonnen is, komen de babyberen uit het hol tevoorschijn. Hun oogjes zijn dan open, ze hebben een pluizige witte vacht gekregen en het is tijd om te leren vissen.

In Artis weten de oppassers niet zeker of hun twee vrouwtjesijsberen nu zwanger zijn. Dat is moeilijk te zien omdat ijsberen altijd al zo bol en wollig zijn. Ze hebben in elk geval nog helemaal geen zin om aan hun winterrust te beginnen. Om te wennen worden de beren in hun nieuwe hokken gevoerd. Om in hun winterrustkamers te komen, moeten ze door een nauwe tunnel kruipen die precies lijkt op de ingang van een sneeuwhol. De twee ijsbeervrouwen in Artis doen, met hun dikke witte kont in de lucht, hun uiterste best het eten naar buiten te duwen. Daar lopen hun mannen rond, die de hele winter blijven rondscharrelen.

Waarom willen de vrouwelijke ijsberen niet naar bed? De oppassers weten het niet. Misschien zijn ze nog niet moe, of vinden ze de nieuwe hokken te lawaaierig, want ze zijn bovenop de ijsberenrots gebouwd. De gewone slaaphokken liggen onder de rots. Of vinden ze het maar niets dat de hokken van beton in plaats van van sneeuw gebouwd zijn? Artis moest ze wel van beton maken (met vloerverwarming, beton is veel kouder dan sneeuw), want misschien gaat het in Nederland helemaal niet sneeuwen deze winter. Of is een sneeuwberg waar ergens diep binnenin een ijsbeer ligt te suffen geen leuk gezicht voor de dierentuinbezoekers?

Ik vind dat mensen het goede voorbeeld moeten geven aan de ijsbeervrouwen. We gaan gewoon allemaal lekker in bed liggen als het echt koud wordt, op de dag na Sinterklaas bijvoorbeeld. Op straat wenst iedereen elkaar welterusten, in de supermarkt gaapt het meisje achter de fijne vleeswaren alvast flink en de bakker draait suffig zijn oven uit.

We timmeren nu alvast een mooi nieuw bed. Deftige mevrouwen schilderen het roze met gouden balletjes, Ajaxfans maken het rood-wit gestreept. En dan, op zes december, ruist de televisie nog een keer zacht: “Goedenacht...”, en alle mensen klimmen in bed. Het wordt stil. Iedereen slaapt. Dan kan meteen de natuur eindelijk eens lekker uitrusten. Want ook alle auto's en fabrieken doen mee aan de grote winterrust.