26 Zingende Nederlanders

Aan de vooravond van de eerste voorstelling van de Italiaanse Opera in de Amsterdamse Gashouder werd Marco Bakker niet moe te klagen dat Nederlandse operazangers in ons land niet of nauwelijks aan het werk komen. Daaraan zou nu bij de Italiaanse Opera een eind komen: in de dubbelproduktie Cavalleria rusticana/I Pagliacci zingen tien Nederlandse of in Nederland wonende buitenlandse zangers. De klacht van Bakker schiep het paradoxale beeld dat bij de Nederlandse Opera de buitenlanders zingen en dat Nederlanders eigenlijk alleen terecht kunnen bij de Italiaanse Opera.

Zó karikaturaal is de werkgelegenheidssituatie voor Nederlandse operazangers beslist niet. Laten we eens zien wat er deze maand gebeurt. Opera Zuid brengt L'Amour des trois oranges van Prokofjev met acht Nederlandse zangers en vijf buitenlandse. Vier Nederlandse zangers die Opera Zuid ook nog had willen casten, traden zelf echter liever elders op. Gisteren werd in het Amsterdamse Carré een voorstelling gegeven van Purcells Dido and Aeneas, geregisseerd door Erik Vos. Daarin zongen negen Nederlandse of in Nederland wonende zangers en geen enkele buitenlander. Morgen begint in Enschede een serie voorstellingen van Verdi's La forza del destino door de Nationale Reisopera. Daar staan acht Nederlandse zangers op het podium en vier buitenlandse. Alleen bij de Nederlandse Opera zingt deze maand maar een landgenoot, Hebe Dijkstra in Wagners Der fliegende Holländer.

De Nationale Reisopera streeft nadrukkelijk naar het engageren van zoveel mogelijk Nederlandse zangers. De Nederlandse Opera en Opera Zuid hebben als stelregel dat bij gelijke geschiktheid een Nederlandse zanger de voorkeur heeft boven een buitenlandse. Het repertoire van Opera Zuid bestaat ook nog vaak uit ensemble-opera's, zodat extra veel Nederlanders een kans maken.

Omdat de Nederlandse Opera een internationaal niveau nastreeft, worden in Amsterdam de hoofdrollen alleen gezongen door internationaal beroemde Nederlandse zangers als Charlotte Margiono, John Bröcheler en Henk Smit. De jonge Albert Bonnema had in juni een hoofdrol als Walther von Stolzing in Die Meistersinger von Nürnberg. Voor Miranda van Kralingen, die in het vorige seizoen een hoogst opmerkelijk rol had in Rosa van Louis Andriessen en Peter Greenaway, zoekt de Nederlandse Opera actief naar nieuwe rollen.

Vóór de verhuizing naar het Muziektheater in 1986 zongen veel meer Nederlanders bij de Nederlandse Opera. In het seizoen 1978-'79 waren er 71 Nederlandse zangers en 60 buitenlandse. Maar ook nu wordt ernaar gestreefd de kleinere rollen zoveel mogelijk te laten zingen door Nederlandse zangers. Dit seizoen werken er 37 landgenoten in het Muziektheater, 59 zangers uit EG-landen en 22 zangers uit niet-EG-landen. De 55 extra koorleden die meezongen in Moses und Aron waren alle Nederlanders.

Niet altijd kunnen of willen Nederlandse zangers zingen bij de Nederlandse Opera. Het was ooit de bedoeling dat Charlotte Margiono zou optreden in elke aflevering van het Mozart-trio Don Giovanni, Le nozze di Figaro en Cosí fan tutte. De rol van Elvira in Don Giovanni zegde ze af wegens ziekte, in de volgende Cosí wil ze zelf niet meer voor de derde keer optreden. In juni volgend jaar zingt Margiono in het Holland Festival echter Desdemona in Verdi's Otello, begeleid door het Koninklijk Concertgebouworkest onder leiding van onze Nederlandse Italiaan Riccardo Chailly.

Wie discrimineert nu wat? Die Italiaanse Opera brengt alléén Italiaanse opera en geen Nederlandse opera.