Nieuwe strijd Noor en Brit om Zuidpool

Voor de derde keer deze eeuw nemen Groot-Brittannië en Noorwegen het dezer dagen tegen elkaar op in de strijd om Antarctica. Zowel de Brit Roger Mear (45) als de Noor Borge Ousland (33) hoopt een historisch record te vestigen door als eerste in ongeveer honderd dagen het Zuidpool-continent over te steken - alleen, te voet, zonder lastdieren en zonder hulp van buitenaf.

Bijna tegelijkertijd, maar kos van elkaar, zijn ze aan de 2.800 kilometer lange tocht begonnen vanaf het eiland Berkner in de Weddell-zee, die ondanks de Antarctische zomer nog steeds bevroren is. Ze trekken sleeën van ruim 180 kilo met hun volledige uitrusting achter zich aan. Mear, die al in 1985-'86 in de voetsporen van de onfortuinlijke Robert Scott een Zuidpool-expeditie uitvoerde, is 4 november vertrokken; Ousland, eveneens een ervaren poolreiziger, drie dagen later.

Willen hun voorraden toereikend zijn, dan moeten ze gemiddeld 22 kilometer per dag afleggen. Als alles volgens plan verloopt, komen de twee tegen Kerstmis op de Zuidpool aan en half februari op Scott Base aan de Ross-zee. Beiden hebben satelliet-navigatieapparatuur bij zich en een radiobaken. Dat laatste maakt het mogelijk op afstand de voortgang van hun reis te volgen en eventueel hulp te sturen. Informatie over de twee reizigers is dagelijks via Internet te volgen op de adressen http://Nettvik.no/Ousland en http://www.theplanet.net/soloantarctica; de Brit en de Noor weten van elkaar overigens niet waar zij zich bevinden.

In 1992-'93 speelde zich ook een 'wedstrijd' af: tussen de Noor Erling Kagge en het Britse duo Ranulph Fiennes en Michael Stroud. Kagge ging in z'n eentje op ski's naar de Zuidpool heen en terug; de Britten probeerden het continent over te steken. Hun resultaat is omstreden omdat ze uiteindelijk hulp van buitenaf moesten inroepen.

Begin deze eeuw ontdekte de Britse poolreizer Robert Falcon Scott tot zijn schrik dat de Noor Roald Amundsen ook naar de Zuidpool onderweg was. Amundsen, die zijn expeditie beter had georganiseerd en van honden gebruikmaakte, bereikte de Zuidpool in december 1991; Scott, die zich op pony's had verlaten, kwam er bijna een maand later om. Hij en zijn vier metgezellen hebben de terugreis niet overleefd. Hun kleding zou ook een belangrijke rol hebben gespeeld: Scotts jaeger-ondergoed hield de transpiratie vast en bevroor op zijn lichaam, waardoor hij het extra koud kreeg, terwijl Amundsen zich in binnenstebuitengedraaide berevellen hulde. De Britse krant The Independent omschrijft de nieuwe wedstrijd als een kans om “the balance of history te laten omslaan”. Ousland zei dat falen voor Mear het ergst zou zijn: “Hij heeft waarschijnlijk het gevoel dat hij [de mislukking van] Scott goed moet maken.”