Joe Zawinul heeft aan weinig noten genoeg

Concert: The Zawinul Syndicate. Gehoord: 15/11, De Melkweg (Amsterdam).

Is fusion passé? Niet zolang toetsenist Joe Zawinul muziek maakt, zo werd duidelijk op een goedbezocht concert in de Melkweg. Zawinul is een van oorsprong Oostenrijkse accordeonist die in de jaren zestig met Miles Davis in de jazzrock pionierde en in de jaren zeventig leiding gaf aan het razend populaire Weather Report. Tegenwoordig omringt hij zich met een goed geoliede groep met jonge muzikanten van uiteenlopende komaf. Een belangrijke rol is bijvoorbeeld weggelegd voor een Anatolische zanger/ percussionist; de drummer is Westafrikaans, de gitarist Pakistaans. Alleen de bassist, Matthew Garrison, zoon van de vermaarde Jimmy Garrison, heeft Amerikaanse roots. Zawinul zelf, zoals gebruikelijk gezeten in een soort cockpit met synthesizers, produceert geluiden die uit alle delen van de wereld lijken te komen.

Zawinul was een van de eersten die experimenteerden met een zogenaamde vocoder, een installatie die de stem vervormt. Hij is daar kennelijk niet op uitgekeken. Terwijl hij zijn puntige melodielijnen speelt, brabbelt hij unisono in de microfoon. Al lang geleden poneerde hij de stelling dat muziek de enige universele taal is. Inmiddels is dat een cliché geworden, maar de betekenisloze woorden en klanken die hij verspreidt hebben nog wel degelijk effect.

Het Zawinul Syndicate, zoals zijn groep heet sinds hij in 1988 solo opereert, heeft een drietal platen gemaakt met nieuwe stukken, waarmee het concert voor het grootste deel is gevuld. Zodra het publiek echter een paar oude Weather Report-thema's herkent, met dat typische luie orgelgeluid, wordt het pas echt enthousiast. Weather Report-liefhebbers kunnen die stukken, hoe ingenieus ze ook zijn, meestal van begin tot eind meefluiten.

Daarmee vergeleken doet het recente werk van het Syndicate wat gewoontjes aan. Een simpele gitaarrif en een basloopje vormen de basis voor de exercities van de leider, die zich daarbij tegenover zijn band als een moderne Kapellmeister gedraagt. Maar dat past iemand met zijn staat van dienst.

Fusion-muzikanten hebben nogal eens de neiging kunstjes te vertonen. Zawinul heeft daar nauwelijks last van. Het lijkt zelfs of hij met het klimmen der jaren aan steeds minder noten genoeg heeft.