Bij beschouwingen in senaat; VVD-fractie zwakt kritiek op kabinet af

DEN HAAG, 16 NOV. De fractievoorzitter van de VVD in de Eerste Kamer, Korthals Altes heeft zijn eisen aan het kabinet afgezwakt.

Dit bleek gisteren op de tweede dag van de algemene beschouwingen in de senaat. Eerder die dag had minister-president Kok een dringend beroep gedaan op de fracties van VVD en PvdA om akkoord te gaan met invoering van een correctief referendum en de milieuheffing voor kleinverbruikers. Beide regeringsfracties hadden afgelopen dinsdag, op de eerste dag van het debat in de Eerste Kamer om verschillende beweegredenen vraagtekens bij deze plannen gezet.

Vooral de aanvullende eisen die de VVD-fractie had gesteld om eventueel akkoord te gaan met het correctief referendum, zetten de toon van het debat. Korthals Altes wilde “voldoende tegenprestatie” van het kabinet alvorens met verlangens van zijn coalitiepartners D66 en PvdA in te stemmen. Daarbij noemde hij onder andere een snellere daling van de staatsschuld en het financieringstekort en een beleid dat leidt tot denivellering inplaats van nivellering. In de tweede termijn van het debat zei Korthals Altes dat het hem hier ging om “ijkpunten en niet om piketpaaltjes”. Kort daarvoor had premier Kok tegenover de liberale fractievoorzitter de wens uitgesproken dat het kabinet zonder tegenbericht op zijn vertrouwen kon rekenen.

Binnen enkele weken zal blijken in welke mate de regeringsfracties zich gebonden achten aan het regeerakkoord. Dan behandelt de Eerste Kamer de voorgestelde milieuheffing voor kleinverbruikers. PvdA-fractievoorzitter Van den Berg zei hierover dinsdag dat daarover bij hem twijfels bestaan. Gisteren zei Van den Berg dat dit niet een “chique manier is om te zeggen dat wij ertegen zijn.” De VVD voelt er eigenlijk niets voor, maar wil dit “offer” afwegen tegen overige kabinetsvoornemens. Korthals Altes wilde gisteren nog niet aangeven hoe zijn fractie zich zal opstellen, maar sloot niet uit dat hij de ecotax om politieke redenen zou aanvaarden.

De VVD-er sloot zich gisteren aan bij de suggestie van PvdA-fractievoorzitter Van den Berg om eerst te experimenteren met het correctief referendum alvorens de grondwet te wijzigen. Volgens Van den Berg kan dit door de invoering van een raadplegend referendum. Leden van de Tweede Kamer en Eerste Kamer moeten dan wel de intentie uitspreken dat zij zich aan de uitslag zullen houden. Is voldoende ervaring opgedaan met de maatstaven, zou alsnog tot grondwetswijziging kunnen worden overgegaan. Maar, zo voegde Van den Berg er aan toe, het zou eveneens tot de conclusie kunnen leiden dat het referendum niet moet worden ingevoerd. Om die reden gaf D66-senator Schuyer te kennen weinig voor de experimenten van de PvdA te voelen. Hij noemde het voorstel van Van den Berg “twintig jaar te laat”. Ook premier Kok was niet enthousiast. Hij achtte zich op dit punt gebonden aan het regeerakkoord.

Schuyer wilde gisteren niet aangeven of het referendum zijn partij een crisis waard is. “Het D66-smaldeel in het kabinet heeft al eens gezegd dat er bonje komt als dit niet wordt geregeld. Daar lijkt mij geen woord onduidelijk aan”, aldus Schuyer gisteren.