Vredesoverleg Bosnië vast op verdeling gebied

DAYTON, 15 NOV. Het vredesoverleg tussen de strijdende partijen in Bosnië op een militaire basis in de Verenigde Staten zit vast op de verdeling van grondgebied en de status van Sarajevo.

Gesprekken tussen de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, Warren Christopher, en de presidenten Izetbegovic (Bosnië), Tudjman (Kroatië) en Miloševic (Servië) hebben volgens een woordvoerder van het ministerie “nieuwe ideeën” opgeleverd, maar geen doorbraak. Christopher is na een aanwezigheid van twaalf uur op de vliegbasis waar het vredesoverleg plaatsheeft, vertrokken naar Japan.

De woordvoerder weigerde aan te geven dat het vredesoverleg aan het mislukken is, maar beaamde dat “nog staat te bezien” of een allesomvattend vredesakkoord kan worden bereikt. “De gesprekken bevinden zich in een intensieve fase”, aldus de woordvoerder. “De gesprekspartners moeten fundamentele keuzes maken.” Hij kondigde aan dat het overleg in de VS zeker tot 23 november zal duren. De Kroatische delegatie onder leiding van president Tudjman zouden hebben aangedrongen op een schorsing om de gesprekken vervolgens voort te zetten in Parijs, waar een afsluitende conferentie moet plaatshebben.

Volgens de woordvoerder zitten de gesprekken vast op de status van Sarajevo, de positie van de moslim-enclave Gorazde en de zogenoemde Posavina-corridor, die twee Servische gebieden in Bosnië met elkaar verbindt. De Servische delegatie in de VS zegt te vrezen dat het streven naar herstel van de Bosnische eenheid, zoals de moslims voorstaan, leidt tot alleenheerschappij van de moslims. De moslims willen geen gedeeld bestuur voor Sarajevo, zoals de Serviërs. Volgens het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken geven de partijen op de luchtbasis geen signalen dat zij het ge¨soleerde verblijf op de basis beu zijn en naar huis willen.

De Kroatische president Tudjman heeft gisteren een militair die door het VN-tribunaal voor oorlogsmisdaden is aangeklaagd, bevorderd en benoemd tot inspecteur-generaal van het Kroatische leger. De militair, een Bosnische Kroaat genaam Tihomir Blaskic, werd eergisteren door het tribunaal schuldig bevonden aan de ethnische zuivering van de Lasva-vallei. Onder zijn leiding zijn volgens het tribunaal tussen mei 1992 en mei 1993 stelselmatig honderden moslims uit het gebied verdreven of vermoord. Blaskic was voor zijn benoeming gisteren generaal in het Kroatische leger.

De aanklager van het VN-tribunaal voor oorlogsmisdaden in voormalig Joegoslavië, Richrd Goldstone, heeft gisteren gezegd dat hij “serieus zal overwegen uit zijn functie terug te treden” wanneer bij het vredesoverleg in de VS aangeklaagden gevrijwaard worden van vervolging. Eerder deze week maakte een Servisch tijdschrift bekend dat een vredesakkoord pas zal worden getekend wanneer de Bosnisch Servische leiders Karadzic en Mladic van vervolging door het VN-tribunaal uitgesloten worden. Volgens Goldstone heeft “geen enkele politicus het recht verdachten van genocide vrij te pleiten zonder hun slachtoffers daarover geconsulteerd te hebben.” Een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken zei gisteren dat de VS niet aan een dergelijke regeling zullen meewerken. (AP, AFP, Reuter)