Voor tweede jaar felle kritiek; Kamer verlangt meer actie tegen gebruik auto's

DEN HAAG, 15 NOV. Voor het tweede achtereenvolgende jaar is er forse kritiek op de begroting van minister Jorritsma (verkeer en waterstaat). De hele Tweede Kamer wil dat er meer wordt gedaan tegen de toenemende automobiliteit.

Gistermiddag, bij het begin van Jorritsma's begrotingsbehandeling, kwamen de fracties van CDA, VVD en GroenLinks met een alternatieve aanpak. Het CDA wil dat er uit aardgasbaten en privatiseringen vijf miljard gulden wordt vrijgemaakt voor de aanleg van extra rijstroken langs 'achterlandverbindingen', wegen die het westen verbinden met het achterliggende land.

Het plan leverde de CDA-fractie gisteren het predikaat 'asfalt-partij' op. “Uw plan trekt nieuwe automobiliteit aan”, zei het Kamerlid Rosenmöller (GroenLinks). Van Gijzel (PvdA): “Ik denk dat het plan alleen maar leidt tot meer files in plaats van minder.”

Alleen VVD-woordvoerder Hofstra pleitte ook voor extra rijstroken, maar dan bekostigd uit de algemene middelen. “Infrastructuur is een klassieke overheidstaak. Wij buigen om en steken meer geld in de infrastructuur”, zei Hofstra, zonder echter te willen specificeren waar dan bezuinigd zou moeten worden. De VVD wil meer ondergronds bouwen en kortere procedures bij de aanleg van wegen, om het niet gebruiken van daarvoor wel gereserveerd geld in de toekomst te voorkomen. Ook het CDA wenst kortere procedures.

PvdA en D66 willen dat alle maatregelen van het 'masterplan' voor het verkeersbeleid, het 'tweede structuurschema verkeer en vervoer' uit 1990, daadwerkelijk worden uitgevoerd. Als dit eerder was gebeurd, zouden nu tolheffing, een rigide parkeerbeleid en hogere accijnzen het weggebruik hebben teruggedrongen, betoogde het Kamerlid Van Gijzel. In plaats daarvan nemen de files jaarlijks toe. Het aantal personenauto's steeg de afgelopen tien jaar van vijf naar zes miljoen.

“Wij hebben”, aldus Van Gijzel, “vrijwel allemaal voor het Structuurschema Verkeer en Vervoer gestemd, maar bij de concrete vertaling van die maatregelen zie je dat partijen gewoon afhaken”. “Het huidige mobiliteitsbeleid lijkt zo langzamerhand het karakter te krijgen van het verplaatsen van dekstoelen op de Titanic.”

D66-woordvoerder Van 't Riet zei een “reactivering van het structuurschema” te willen. Net als GroenLinks, leggen PvdA en D66 daarbij de nadruk op het afremmen van het autogebruik, als middel om de congestie te bestrijden. Overigens vinden alle fracties dat een bezuiniging op het stads- en streekvervoer die nog dateert uit het tijdperk-Lubbers III moet verdwijnen. Ook vrezen bijna alle fracties dat de verzelfstandiging van de NS niet tot meer, maar juist tot minder treingebruik zal leiden.

GroenLinks stelt voor om een kwart van de investeringen over de weg te gebruiken voor openbaar vervoer, binnenvaart en fiets. Volgens deze fractie moet autorijden duurder worden gemaakt en dient de maximumsnelheid op autosnelwegen op honderd kilometer per uur gesteld te worden.

Minister Jorritsma zou de Tweede Kamer vanmiddag antwoorden.