Kabinet sluit compromis over flexibilisering

DEN HAAG, 15 NOV. Het kabinet is het in hoofdlijnen eens over verdergaande flexibilisering van de arbeidsmarkt. Er komt een maximale proeftijd van 6 maanden, arbeidscontracten voor bepaalde tijd mogen nog maar hooguit voor twee jaar worden afgesloten en twee keer worden verlengd. Het wettelijk verbod op uitzendarbeid in de bouw en het goederenvervoer verdwijnt en er komen soepelere regels voor de beloning van uitzendkrachten.

Minister Melkert (sociale zaken en werkgelegenheid) kondigde gisteren tijdens de Nederlandse Arbeidsmarktdag in Den Haag de kabinetsnota Flexibilisering en zekerheid aan. De nota zal nog voor de behandeling van zijn begroting in de Tweede Kamer, begin december, verschijnen. In de nota komen zaken aan de orde als verlenging van de proeftijd en nadere regelgeving ten aanzien van het uitzendwezen.

De zaak ligt in het kabinet en daarbuiten (vooral bij werkgevers en vakbonden) zeer gevoelig. De discussie binnen de ministerraad speelt zich voornamelijk af tussen de ministers Melkert, Zalm (financiën), Wijers (economische zaken) en Sorgdrager (justitie).

Deze vier ministers zijn het eens over het doel (verdere flexibilisering van de arbeidsmarkt) en de middelen (verlenging van de proeftijd, meer mogelijkheden voor uitzendbureaus), maar verschillen nog van mening over de voorwaarden waaronder dit moet gebeuren. Verlenging van de proeftijd van 2 tot maximaal 6 maanden is in overeenstemming met regels in Duitsland en België, waar een dergelijke proeftijd al bestaat.

Minister Melkert wil echter voorwaarden verbinden aan de verlenging van de proeftijd. Zo wil Melkert een nu nog niet bestaande opzegtermijn van 2 weken gedurende de proeftijd introduceren, waarbij de eis van “goed werkgeverschap” - een term uit het Burgerlijk Wetboek - als norm wordt gehanteerd. De ministers van economische zaken, financiën en justitie vinden dat Melkert de zaak hierdoor nodeloos ingewikkeld maakt.

Pagina 21: 'Werkgevers door regels afgeschrikt'

Op dit moment kunnen werkgevers de proeftijd zonder opgave van redenen beëindigen. De betreffende ministers vrezen dat werkgevers zullen worden afgeschrikt door de extra rechtsbescherming die Melkert inbouwt. De waarborgen kunnen ook leiden tot overbelasting van de rechtelijke macht, zo vrezen zij. Zalm, Wijers en Sorgdrager zijn met de werkgevers voorstander van meer flexibiliteit. Melkert wil met de vakbeweging extra zekerheden inbouwen.

Op dit moment kan een tijdelijk arbeidscontract voor elke willekeurige periode worden afgesloten, maar slechts één keer worden verlengd. In Denemarken kan een tijdelijk arbeidscontract onbeperkt worden verlengd. Het nadeel voor werknemers is dat ze daardoor minder zekerheid hebben en dat bepaalde voorzieningen in gevaar kunnen komen.

De ontslagprocedure wordt eveneens versoepeld. Op dit moment moet een werkgever die van een werknemer afwil eerst een ontslagvergunning aanvragen bij het Arbeidsbureau. Daar is al gauw 6 weken mee gemoeid. Daarna geldt een opzegtermijn, die afhankelijk is van de leeftijd van de betreffende werknemer en kan oplopen tot 3 maanden. Melkert wil deze twee periodes samentrekken en de ontslagvergunning gelijk op laten lopen met de opzegtermijn, waardoor de totale ontslagtermijn wordt verkort. De preventieve ontslagtoets door het Arbeidsbureau blijft.

Voor het oprichten van uitzendbureau's is geen vergunning meer nodig. De maximale uitzendtermijn (nu 6 maanden) wordt geschrapt. En uitzendkrachten kunnen voortaan een lager loon ontvangen dan reguliere werknemers die in dezelfde bedrijfstak actief zijn. Op dit moment ligt het laagste CAO-loon gemiddeld 15 procent boven het wettelijk minimumloon.