Een intelligente snelheidsbegrenzer kan best

De snelheidsbegrenzer voor personenauto's was weer even in het nieuws. D66 heeft onlangs voorgesteld een begrenzer in te bouwen in alle personenauto's om ervoor te zorgen dat die niet harder kunnen rijden dan honderd kilometer per uur. Dit in verband met de noodzakelijke terugdringing van de CO-uitstoot. Bovag en RAI protesteerden onmiddellijk; zij vinden het een beter idee om auto's te maken die zuinig rijden. D66 en beide auto-organisaties gaan echter alle voorbij aan het feit dat de snelheidsbegrenzer niet alleen goed is voor het milieu, maar ook voor de verkeersveiligheid.

De verkeersveiligheidsproblematiek is tot op zeer grote hoogte synoniem aan snelheidsproblematiek. Als het mogelijk was om de snelheid van het autoverkeer te beheersen, zou het aantal verkeersslachtoffers spectaculair kunnen dalen. De snelheidsbegrenzer is vermoedelijk het enige middel dat zo'n beheersing van de rijsnelheid echt mogelijk maakt. De conventionele methoden om de snelheid in de hand te houden, zijn gebrekkig. Voorlichting aan automobilisten helpt niet, want langzaam rijden in een auto die makkelijk 'honderdvijftig kan' is van de meeste bestuurders te veel gevraagd. Controle en strenge straffen helpen maar mondjesmaat, omdat je niet op elke straathoek agenten en camera's kunt neerzetten. Verkeersdrempels zijn weer alleen een oplossing in rustige woonstraten met weinig zwaar verkeer. Energiezuinige auto's, ten slotte, zijn fijn voor het milieu, maar kunnen uiteraard net zo hard als gewone.

De snelheidsbegrenzer daarentegen is het ei van Columbus: te hard rijden wordt simpelweg onmogelijk. Iedereen blij: voetgangers en fietsers kunnen weer veilig over straat, automobilisten worden nooit meer wegens te hard rijden op de bon geslingerd, en de politie kan zich bezig gaan houden met andere zaken.

Een eerste conclusie is dus duidelijk: zelfs als er andere mogelijkheden worden gevonden om de CO-uitstoot te verminderen, dan nog is de snelheidsbegrenzer een ideaal instrument.

Alleen: niet in de vorm waaraan D66 denkt. Een apparaat dat uitsluitend de topsnelheid van auto's vastlegt (in het D66-voorstel honderd kilometer per uur) heeft uiteraard alleen betekenis voor autosnelwegen. En dat zijn nu juist de veiligste wegen in het land. Het overgrote deel van de verkeersslachtoffers valt op wegen met een maximumsnelheid van tachtig of vijftig kilometer per uur. De vraag is hoe snelheidsovertredingen juist op deze wegen te voorkomen zijn.

In plaats van de D66-snelheidsbegrenzer is een variabele, of intelligente, snelheidsbegrenzer nodig. Een apparaat dat wordt ingebouwd in auto's, en signalen ontvangt van elektronische apparatuur langs de weg, zodat de snelheidslimiet kan worden gevarieerd. Zo kunnen auto's op tachtig kilometer per uur-wegen ook echt niet harder rijden dan tachtig kilometer per uur, blijft de snelheid binnen de bebouwde kom beperkt tot vijftig kilometer per uur en kan ook in dertig kilometer-gebieden de maximumsnelheid waterdicht worden afgedwongen. Dat een dergelijk systeem technisch mogelijk is, wordt bewezen in Groningen. Daar wordt een intelligente snelheidsbegrenzer gebruikt om stadsbussen met lage snelheid door een voetgangersgebied te loodsen. De ervaringen zijn uitstekend.

Als de intelligente snelheidsbegrenzer eenmaal in gebruik is, wordt het voor de overheid ook een stuk eenvoudiger om een effectief snelheidsbeleid te voeren. Voor elk afzonderlijk weggedeelte kan dan worden bepaald wat de veilige maximumsnelheid is, en die snelheid kan vervolgens worden afgedwongen. Dit is vooral van belang in de bebouwde kom, waar nu veel straten zijn waar vijftig kilometer per uur eigenlijk onverantwoord is, maar een lagere snelheid moeilijk valt te regelen met behulp van verkeersdrempels of andere fysieke obstakels. De intelligente snelheidsbegrenzer maakt het in zulke situaties zonder meer mogelijk om de maximumsnelheid omlaag te brengen tot dertig kilometer per uur.

Overigens zal de intelligente snelheidsbegrenzer het aanzien van de bebouwde kom ingrijpend kunnen veranderen. De gemeenten zullen immers nergens meer hobbels hoeven aanleggen om automobilisten te bewegen tot traagheid. Zo vermindert de intelligente snelheidsbegrenzer niet alleen de CO-uitstoot, maar ook het aantal verkeersdrempels. En daar kan de Bovag toch onmogelijk op tegen zijn.