VS: Lubbers te ontspannen en niet goed geïnformeerd

WASHINGTON, 14 NOV. Ex-premier Lubbers was in zijn gesprekken met Amerikaanse regeringsfunctionarissen begin deze maand niet goed voorbereid en niet op de hoogte van het Amerikaanse standpunt over uitbreiding van de NAVO. Dit meldde The New York Times gisteren uit de mond van hoge Amerikaanse diplomaten die niet met name werden genoemd.

De oud-premier sprak op 2 november in Washington met onder meer minister van buitenlandse zaken Warren Christopher, in verband met Lubbers' kandidatuur voor de vacante post van secretaris-generaal van de NAVO. Een dag later stelde de Nederlandse regering Lubbers formeel kandidaat, maar op 10 november trok ze de kandidatuur weer in, na Amerikaanse bezwaren tegen Lubbers.

De 'sollicitatiegesprekken' met Lubbers zouden rampzalig zijn verlopen. “Het was duidelijk dat Lubbers zijn huiswerk niet had gedaan”, aldus een van de aangehaalde Amerikanen in de krant. “Hij was niet op de hoogte van ons standpunt over uitbreiding van de NAVO. Er was bezorgdheid of zijn rustige, ontspannen stijl wel zou overtuigen in parlementen en op Capitol Hill. Als de NAVO besluit naar Bosnië te gaan, zou hij dan de wilskracht en de persoonlijkheid hebben om te zeggen: Dit moeten we doorzetten?”

Een dag later spraken de Amerikaanse functionarissen de Deense kandidaat Uffe Ellemann-Jensen, over wie ze zeer te spreken zouden zijn. Lubbers kansen namen daardoor verder af.

In diplomatieke kring in Washington wordt de Amerikaanse uitleg van Lubbers 'sollicitatie' niet voetstoots aangenomen. “Hij heeft misschien niet gezegd wat de Amerikanen wilden horen”, zegt een diplomaat. “Maar bij een sollicitatie kun je altijd twee dingen doen: eerlijk zeggen wat je vindt, of alleen dat zeggen waarvan je weet dat je gesprekspartner het wil horen”.

Vrijdag is Lubbers opnieuw in Washington om de J.W. Middendorf Award in ontvangst te nemen. Deze prijs moet “de lange en brede vriendschap tussen de Verenigde Staten en Nederland” tot uitdrukking brengen. Al voor de kandidatuur van Lubbers voor de hoge NAVO-post was besloten dat Lubbers dit jaar de onderscheiding zou krijgen. De prijs, die is genoemd naar een voormalig Amerikaans ambassadeur in Nederland, is een particulier initiatief.

Van de zijde van de Europese leden van de NAVO blijft belangstelling bestaan voor een mogelijke kandidatuur van Euro-commissaris Hans van den Broek voor het secretariaat-generaal van het Atlantisch bondgenootschap. Minister van defensie Voorhoeve, samen met minister van buitenlandse zaken Van Mierlo vandaag aanwezig op een bijeenkomst van de West-Europese Unie (WEU) in Madrid, zei vanochtend dat hij in de wandelgangen van de vergadering diverse malen is gevraagd naar een mogelijke kandidatuur van Van Den Broek.

“Mij is gevraagd of de heer Van den Broek door Nederland kandidaat zou kunnen worden gesteld”, aldus Voorhoeve, die gisteren in Madrid onder anderen met zijn Britse collega een onderhoud heeft gehad. “Op die vraag heb ik het antwoord van de Nederlandse regering gegeven dat hij geen kandidaat is. Of hij in de toekomst kandidaat zou kunnen worden is natuurlijk een zaak die afhangt van de vraag of er een consensus over zou ontstaan en of het kabinet dan bereid zou zijn de heer Van den Broek kandidaat te stellen.”

De Deen Ellemann-Jensen, de enige officiële kandidaat, heeft gisteren in Parijs ruim een half uur gesproken met de Franse minister van buitenlandse zaken, Hervé de Charette. Het gesprek gaf Frankrijk volgens de Franse ambassade in Kopenhagen de kans de kandidatuur van de Deen te “examineren”.

Over de uitkomst van het gesprek is geen enkele mededeling gedaan. De Fransen hebben echter al via de woordvoerder van Chirac te kennen gegeven een kandidaat te willen die Frans spreekt. De Deen is die taal niet machtig.