Lokale problemen wijken voor VVD-top

COTHEN, 14 NOV. Het mocht gisteravond precies een half uur gaan over de Langebroekse dijk, het fietspad voor de lokale jeugd en het 'nat haventerrein' van Wijk bij Duurstede. Maar daarna moesten de lokale lijsttrekkers in het bomvolle zaaltje van het dorpshuis in Cothen snel plaatmaken voor 'de VVD-kabinetstournee', zoals publiciteitsmanager Kees Mijnten het noemde.

De liberalen zijn nog altijd in een winning mood en willen niets aan het toeval overlaten. Eind deze maand hebben door gemeentelijke samenvoegingen in de Betuwe (Cothen, Langbroek en Wijk bij Duurstede) en Noord-Brabant (Den Bosch en Rosmalen) tussentijds gemeenteraadsverkiezingen plaats. Waar andere grote partijen zich beperken tot het zenden van een kopstuk voor een toespraakje, haalt de VVD de hele verkiezingsmachine uit de kast. Gisteren gebeurde dat met partijleider Bolkestein en minister Zalm (financiën), met folders en posters en jongeren in VVD-jacks op kruispunten die de bezoekers door het duistere dorp naar het dorpshuis leidden. Tegen de achtergrond van het inmiddels sleetse VVD-verkiezingsdecor (twee grote V's met het plexiglazen spreekgestoelte op de liggende 'D') warmde Mijnten zijn publiek op: “Dit wordt geen saaie avond met allemaal speeches en eindeloos gezeur”.

Het heersende ongenoegen over de samenvoeging en het knellende landbouwbeleid van VVD-minister Van Aartsen bleef door het rappe tempo van de avond grotendeels onder de oppervlakte. Ondertussen gingen er geruchten dat boze boeren bezig waren de toegangswegen naar het dorp te blokkeren.

Bolkestein zelf maakte tegenover de morrende zaal korte metten met de onvrede over de herindeling: “Ik zag onder het bordje Cothen nog een ander bordje hangen met de tekst nog 43 dagen. Duidelijk een uiting van hoog gespannen verwachting over toekomst.”

Zalm zette in een toespraakje zijn beleid nauwgezet uiteen, over het trendmatig begroten waardoor het uitgavenplafond vastligt en niet iedere drie maanden de begroting hoeft te worden bijgesteld. Toen hem uit de zaal door een dokter het verwijt werd gemaakt dat de minister zich opstelde als “een boekhouder”, kaatste Zalm terug dat hij dat niet als een diskwalificatie beschouwt. Of hij net als zijn collega Jorritsma (verkeer) in een grotere auto wilde rijden? Zalm: “Och, ik ben maar een klein mannetje en Jorritsma is een grote vrouw die heeft meer beenruimte nodig.”

Toen Bolkestein gesproken had over Nigeria, de secretaris-generaal van de Navo, de staatkundige vernieuwing en de gouden handdruk van Van Randwijck (“Dat heeft Wolffensperger uitstekend gedaan”) ontstak een lokale bankier in woede. Hij was niet gekomen voor praatjes over de landelijke politiek. “Ik wil weten wat de lokale VVD gaat doen om werkgelegenheid te creeëren? De infrastructuur deugt hier niet. Je kunt wel je bedrijventerrein uitbreiden maar als dat onbereikbaar is heb je er niets aan. En je kunt wel een fietspasd aanleggen voor scholieren maar waarom is er hier geen HAVO en VWO?”

Onder de geamuseerde blik van Bolkestein ging de bankier in de clinch met de lokale lijsttrekker die hakkelend trachtte uit te leggen dat de plannen voor die middelbare school gestrand zijn op het landelijk beleid dat schaalvergroting in het onderwijs decreteert. Ook voor de tegenstelling tussen landelijke schoonheid en de wensen van de lokale economie had de lokale politicus niet een-twee-drie een oplossing''. Mijnten pakte de bankier daarna in door hem een raadlidmaatschap namens de VVD in het vooruitzicht te stellen.