Handel in erfgoed van Anne Frank

Reporter, Ned.1, 22.42-23.21u.

Van wie is Anne Frank en van wie zijn de miljoenen die haar nalatenschap oplevert? De uitzending Anne's erfgoed, vanavond te zien in de KRO-rubriek Reporter van Ton F. van Dijk en Steven de Vogel, geeft op die vragen geen sluitend antwoord. Misschien is dat niet eens mogelijk: het feit dat de Anne Frank Stichting in Amsterdam, beheerder van het Achterhuis, en het Anne Frank Fonds in Basel, beheerder van de auteursrechten, in een proces verwikkeld zijn over de rechten op het merk Anne Frank, is al onthutsend genoeg. En het gesol met een amateurfilmpje uit 1941 dat de enige bewegende beelden van Anne Frank bevat (in mei voor het eerst vertoond door de BBC), geeft eveneens een indicatie van de “miljoenenerfenis” waarvan hier sprake is.

Meer dan een indicatie is het overigens niet. Van Dijk en De Vogel zijn intussen geoefende programmamakers die heel goed een suggestieve sfeer kunnen creëren - ook als hun verhaal niet altijd even waterdicht is. Ze gaan erbijvoorbeeld aan voorbij dat het amateurfilmpje werd verwerkt in een uiterst fatsoenlijke documentaire, maar maken wel nadrukkelijk melding van de goede sier die The Disney Channel er vervolgens mee maakte.

En ook in de niet-financiële sfeer roept Anne's erfgoed onbeantwoorde vragen op. Al in de jaren vijftig is ze “ontjoodst” en “veralgemeniseerd” in de Amerikaanse toneelbewerking van haar dagboek. Een ex-medewerkster zegt nu dat de Anne Frank Stichting dat tot beleid heeft gemaakt: geen joods slachtoffer van het nazisme meer, maar een vaag, universeel symbool van onderdrukking. Interessant. Maar er is geen commentaar van stichtingsdirecteur Hans Westra, die wel over andere kwesties aan het woord komt. De beschuldiging blijft, net als enkele andere in deze aflevering, in de lucht hangen.