Woedende reactie Nigeria op schorsing

AUCKLAND, 13 NOV. De Nigeriaanse minister van buitenlandse zaken, Tom Ikimi, heeft in Auckland fel gereageerd op de schorsing van zijn land als lid van het Gemenebest voor een periode van twee jaar.

De organisatie besloot daar zaterdag toe om Nigeria te straffen voor de executie, vrijdag, van de Ogoni-activist Ken Saro-Wiwa en acht van zijn medestanders. “De acties van het Gemenebest zijn discriminerend en oneerlijk. Elke lidstaat heeft zo zijn problemen. Het Gemenebest ondermijnt met de schorsing de soevereiniteit van de individuele leden. Het voortbestaan van de organisatie komt daardoor in gevaar”, aldus Ikimi.

Nigeria heeft twee jaar gekregen van het Gemenebest om de democratie in het land te herstellen. Indien in die periode geen vooruitgang wordt geboekt kan de schorsing worden omgezet in een definitieve uitsluiting.

De executies van Ken Saro Wiwa en zijn acht medestanders werden in Nieuw Zeeland bekend op het moment dat de leiders van het Gemenebest vertrokken uit Auckland naar het Zuidereiland voor wat een ontspannen weekeinde had moeten worden. Van de het traditionele informele Gemenebest-onder-onsje, waarbij de leiders met elkaar kletsen op golfbanen en wandelpaden, kwam in Queenstown echter weinig. De leiders waren te zeer aangeslagen door het nieuws uit Nigeria.

De Britse premier, John Major, noemde het proces tegen de negen “frauduleus” en achtte de executies een vorm van “gerechtelijke moord”. De zichtbaar aangeslagen Zuidafrikaanse president, Nelson Mandela, noemde de voltrekking van de doodvonnissen “een afschuwelijke handeling die lijnrecht ingaat tegen de oproepen van de wereldgemeenschap voor uitstel”. Een dag eerder had Mandela aangegeven dat hij de voorkeur gaf aan “stille diplomatie” als middel om de levens van de negen te redden. Die houding werd, aldus waarnemers in Nieuw Zeeland, verklaard door de steun die Nigeria in het verleden aan de strijd tegen de apartheid in Zuid-Afrika heeft gegeven.

De beslissing om Nigeria te schorsen kwam zaterdagavond na een urenlange intense discussie. De voorzitter van de Gemenebest-top, de Nieuw-Zeelandse premier Jim Bolger, zei dat de organisatie in 1991 in Harare inhoud had gegeven aan de principes waaraan de lidstaten van het Gemenebest zich zouden moeten houden: “Nigeria is het eerste land dat aan die Verklaring is getoetst.”

Volgens Bolger moeten de individuele Gemenebest-leden zelf besluiten welke andere sancties zij tegen Nigeria willen nemen. De Britse premier, Major, verklaarde een wapenembargo in te tellen en zei de andere landen van de Europese Unie te willen overtuigen daaraan mee te doen. President Mandela stelde economische sancties voor.