Rode kaart voor onverlichte fietser

Ze zijn tot elkaar veroordeeld en beiden vinden het lastig dat de ander er is: de fietser en de automobilist. Beiden kennen de Nederlandse scheldwoordenschat uit het hoofd. En beiden maken zich schuldig aan onverantwoordelijk rijgedrag. Dronken achter het stuur, te hard rijden, door rood scheuren: het hoort bij Amsterdam zoals klapstuk bij hutspot.

Maar het hóórt natuurlijk niet. Net zo min hoort een fietser zonder licht te rijden of het rode stoplicht te negeren. Maar het gezoem van de dynamo hoor je nauwelijks meer, 's avonds in de stad. Een fietser die met licht rijdt is een uitzondering. Waarom zou je ook een lamp op de fiets hebben - die wordt er tot gek wordens toe afgesloopt en de politie heeft wel wat anders te doen dan fietsers te bekeuren wier rijwiel niet aan de eisen voldoet.

De monden van 30.000 fietsers zonder licht zullen eind vorige maand van verbazing zijn opengevallen toen agenten en stadswachten hen maanden te stoppen en hun een gele kaart overhandigden. Het was hun ontgaan dat de politie een campagne is begonnen tegen overantwoord fietsgedrag. Die actie sluit aan bij de landelijke campagne 'Fiets als een vorst, fiets verlicht' van de fietsersbond ENFB. Steeds vaker kreeg de bond, wanneer hij opkwam voor de belangen van fietsers, te horen: 'Kijk naar jezelf, jullie doemen 's avonds op als spoken.'

De gele kaarten die in Amsterdam werden uitgereikt, dienden als waarschuwing. Sinds 1 november worden fietsers die geen verlichting hebben op de bon geslingerd en krijgen zij een rode kaart. Op één avond overkwam dat 73 fietsers. De boete is minimaal 30 gulden, maar kan oplopen tot 100 gulden. “Bekeuring gekregen? Wacht even met vloeken en schelden! Ten eerste: boeven vangen doen we ook”, luiden de eerste regels van de volbedrukte rode kaart. Daarop staat onder meer te lezen dat de politie met alle plezier de uitgeschreven bon wil verscheuren, mits de verbalisant binnen acht dagen de verlichting van zijn rijwiel repareert en die vervolgens op het wijkbureau laat controleren. “Kom je niet, dan sturen we je alsnog een acceptgirokaart. En hoeveel is het je waard, zo'n acceptgirokaart?” Volgens een woordvoerder van de politie hebben zich al bekeurde fietsers met hersteld licht gemeld, maar hij heeft geen precieze cijfers.

Vorig jaar waren zestienhonderd fietsers betrokken bij een ongeluk. In 900 gevallen leidde dat tot een ziekenhuisopname. Tientallen fietsers overleden aan hun verwondingen. Landelijk kwamen vorig jaar 250 fietsers om in het verkeer. De fietser is kwetsbaar en het is daarom niet verwonderlijk dat de Amsterdamse politie in actie is gekomen. Wel een beetje laat, maar door het vele werk is de fietser op de achtergrond geraakt, zegt campagneleider B. van Mourik. Volgens hem beseft men trouwens terdege dat er meer nodig is dan alleen de fietsers aanpakken. Automobilisten die op fietsstroken parkeren worden eveneens aangepakt. Hun wagens worden sinds kort zonder pardon weggesleept. Ook voert de politie met steeds grotere regelmaat snelheids- en alcoholcontroles uit.

Met licht rijden is natuurlijk veiliger, maar het is niet verwonderlijk dat iemand wiens rijwiel voortdurend gestolen wordt - en in Amsterdam worden aan de lopende band fietsen gestolen - nog maar op één ding let: zijn de banden hard genoeg? De rest wordt er toch afgesloopt. Omdat de politie niet in staat is vandalisme te voorkomen wordt met fabrikanten gepraat over de produktie van verlichting die fietsers, als zij hun rijwiel op slot hebben gezet, mee naar huis kunnen nemen. Zolang zoiets niet op de markt is, kan de politie blijven bekeuren en kan zij er op rekenen dat de verbalisant wèl wordt uitgevloekt en uitgescholden, de bezwerende tekst op de rode kaart ten spijt.