Noodwet moet faillissement VS voorkomen

ROTTERDAM, 13 NOV. De federale regering van de Verenigde Staten is vanacht om twaalf uur technisch failliet als spoedonderhandelingen van president Clinton met het Congres vandaag geen resultaat opleveren.

De Amerikaanse schatkist is leeg en als Clinton zijn veto uitspreekt over een noodwet die de regering in staat stelt tijdelijk meer geld te lenen, zal een groot deel van het Amerikaanse overheidsapparaat dinsdag moeten sluiten. Met een lege schatkist kunnen aanvragen voor uitkeringen niet langer in behandeling worden genomen. De sociale uitkeringen van miljoenen Amerikanen zullen in december mogelijk worden opgeschort. De verstrekking van paspoorten en andere officiële documenten valt stil. Alleen diensten die direct samenhangen met de staatsveiligheid zullen worden voortgezet.

De Republikeinse meerderheid in het Congres heeft scherpe voorwaarden verbonden aan de goedkeuring van de twee wetten die nodig zijn om het 'schuldenplafond' van de federale regering tijdelijk te verhogen. Clinton dreigt daarom zijn veto uit te spreken over deze noodwetten.

De Republikeinen eisen dat Clinton instemt met drastische bezuinigingen op de ziektekostenvergoedingen voor bejaarden, het onderwijs en milieubeschermende maatregelen. Voorts moet hij zich committeren aan een Republikeins wetsvoorstel dat het tekort op de Amerikaanse begroting in zeven jaar tot nul moet terugbrengen. Het Witte Huis vindt dat de goedkeuring van de begroting en de verhoging van het schuldenplafond gescheiden moeten worden. Clinton heeft de Republikeinen ervan beschuldigd dat zij de geldnood van de regering misbruiken om hem te dwingen “extreem scherpe budgetmaatregelen te accepteren die indruisen tegen de basisbeginselen van de natie en die op lange termijn een bedreiging zijn voor het Amerikaanse volk”.

De directe onderhandelingen over de problematiek tussen de Republikeinen en het Witte Huis raakten dit weekeinde in een impasse. Senator Bob Dole, leider van de Republikeinse meerderheid van de senaat, en Newt Gingrich, voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, hebben met de president kort telefonisch contact gehad, maar volgens Gingrich heeft Clinton de telefoongesprekken abrupt onderbroken en is hij de belofte “dat hij terug zou bellen” niet nagekomen.

Gingrich en Dole verklaarden gisteren in televisie-interviews dat de Amerikaanse president niet naar het buitenland kan vertrekken als de regering gesloten wordt. Clinton zou deze week in de Japanse stad Osaka een Aziatische topontmoeting bijwonen over liberalisering van de handelsbetrekkingen. Een woordvoerder van het Witte Huis erkende gisteren dat het bezoek van Clinton aan Japan mogelijk moet worden uitgesteld. De onderhandelingen over een noodwet die de leningsfaciliteiten voor de regering tijdelijk uitbreidt, zijn in de Verenigde Staten een jaarlijks terugkerend verschijnsel. In 1990 zag de federale regering zich genoodzaakt de overheid gedeeltelijk te sluiten. De financiële markten bezien het politieke steekspel met argusogen. De Amerikaanse dollar opende vanmorgen op de Europese valutamarkten op 1,5790 gulden, een lichte daling in vergelijking met de slotkoers afgelopen vrijdag van 1,5805 gulden. Vergeleken met de slotkoers op de valutamarkten in de Verenigde Staten was de daling echter groter. In New York noteerde de dollar vrijdagavond laat nog 1,5865 gulden.