Gereformeerden denken over instellen van bisschopsambt

ROTTERDAM, 11 NOV. De Gereformeerde Kerken in Nederland overwegen het bisschoppelijke aspect van de ambtsuitoefening in de kerk te versterken. In januari verschijnt een rapport waarin de voordelen van bisschop-achtige ambtsuitoefeningen worden genoemd. Volgens het rapport zou het vooral de herkenbaarheid van de kerk ten goede kunnen komen. Er worden geen concrete voorstellen gedaan.

Het rapport is geschreven op verzoek van de vorige gereformeerde synode. Eerder dit jaar werd een nieuwe synode bijeengroepen. Synodevoorzitter R. Vissinga heeft het idee voor de radio afgewezen.

Opsteller van het rapport is prof. dr. L.J. Koffeman, oecumene-secretaris van de Gereformeerde Kerken in Nederland en hoogleraar kerkrecht aan de universiteit van Kampen. Volgens Koffeman wordt er in de internationale oecumene hoog opgegeven van het bisschopsambt en is het rapport bedoeld om een sterkte-zwakte-analyse te geven van de eigen kerk als het gaat om de geschiktheid voor het instellen van zo'n bisschopsambt.

Persoonlijk verwacht Koffeman een “heilzame werking” van het bestaan van een of meerdere bisschoppen die door kerkelijke vergaderingen gekozen zouden kunnen worden. Hij omschrijft de functie als “een persoonlijk getinte invulling van de toezichtstaak die in de kerk een rol moet spelen”. Volgens Koffeman krijgen kerkeraden nu af en toe bezoek van een “volstrekt anoniem college” van visitatoren. Ook zou een bisschop kunnen omzien naar predikanten. Verder zou een bisschop de kerk naar buiten toe beter kunnen representeren. Koffeman: “De gereformeerde kerken hebben een traditie waarin de functie van synodevoorzitter low profile wordt gehouden. Een synodevoorzitter heeft nauwelijks bevoegdheden. Je zou dat voorzitterschap kunnen opwaarderen en het een meer representatieve functie kunnen verlenen.”

Koffeman erkent dat er risico's aan het instellen van een bisschopsambt kleven. “Dat zie je aan kerken die meer bisschoppelijk georiënteerd zijn. Het gevaar bestaat dat een bisschop meer bevoegdheden naar zich toe trekt dan de bedoeling is of die bevoegdheden op andere wijze gebruikt dan men zou wensen.”

Behalve in de katholieke kerk bestaan ook in de lutherse en oud-katholieke kerk bisschoppen. In de Hongaarse en Roemeense gereformeerde kerken is het bisschopsambt eveneens bekend.

De synode van de Gereformeerde Kerken in Nederland zal het rapport in april bespreken.