Vreemde keukens aan de Overtoom; Zoete melk met brokken

De restaurants aan de kop van de Amsterdamse Overtoom vormen een bonte mengelmoes: etnische eethuisjes met eenmansbediening en modieuzere etablissementen waar men komt om te zien en gezien te worden. En met een vriendelijker bediening dan in het centrum. Een rondgang.

Café Suisse Royal

Café Suisse Royal (nr. 5-7) is het oudste restaurant aan de Overtoom, maar ook het jongste. Het is onlangs vernieuwd, maar in de jaren 1890 was hier al een Café Suisse Royal gevestigd, toen de Overtoom nog een vaart was en de schuiten voor de deur afmeerden. Sandra, die het ontbijtpubliek bedient (vanaf 8 uur), zingt het bekende bakerrijmpje 'Schuitje varen, theetje drinken'.

Met zijn restauratie heeft eigenaar J.H. Bohlmeijer een sfeer willen scheppen uit de jaren twintig en dertig, want nostalgie zou de sleutel tot succes in de horeca zijn. De grot-achtige ruimte wordt gedomineerd door twee grote nep-Gouden-Eeuw-portretten van één bij twee meter elk, in protserige vergulde lijsten: brave burgerlieden met kanten kragen en zwart brokaat kijken neer op een gazon van een biljart.

Ook aan de lampen valt niet te ontkomen. Er hangt een rij boven de bar, bollen zo groot als strandballen van glas, en aan het plafond hangen armaturen die op jonglerende spinnen lijken. Het effect van het geheel is gemoedelijk-ordinair. Het ontbijt - jus d'orange, uitsmijter, koffie - was uitstekend: een goed voorteken, want als de keuken zorg besteedt aan zulke kleine bestellingen, dan zal ze dat ook wel doen aan de rest. Het menu staat tjokvol met oud-Hollandse snacks. Er is ook een schappelijk geprijsd weekmenu.Asean Curry House

In het Asean Curry House (nr. 49), blijken diverse tafels bij het raam bezet door oriëntaalse gasten. Kinderen op rolschaatsen en autopeds, de geanimeerde tafelkout en de stoelenmigratie, later, maken duidelijk dat het de familie des huizes betreft. Het menu weerspiegelt het levensverhaal en de familiebanden van de kok - met zeer hete specialiteiten uit Hainan, het eiland waar hij geboren is, en gerechten uit de Filippijnen, Hong-Kong en Singapore, waar hij en heeft gewoond en gewerkt. Vooral de soepen zijn goed, en de zelfgemaakte loempia's. Alle gerechten (rond ƒ 25,- voor een royale portie) worden, zoals in de regio zelf, geserveerd met aardappelen en rijst. En ook de nasi lemak en eend in paddestoelensaus zijn niet te versmaden. Knock Out Knuckles of Fish Head Curry maken nieuwsgierig.

Het interieur is stemmig, om niet te zeggen nondescript: schrootjes en hangende bamboelampen. De aanwezigheid van restaurants die eerder in het pand zaten is nog voelbaar. Enoteca Fiorentino

Fiorentino (nr. 125) oogt nu nog als een knus, nietig, Italiaans restaurant, maar er zijn uitbreidingsplannen. Tien jaar geleden werd het geopend, met pizza's op het menu en afhaalgerechten. Een paar jaar geleden gooide de eigenaar het over een andere boeg. Hij wilde iets “dat de Turken, Roemenen en Israëli's die alle pizzeria's in de stad runnen, niet konden imiteren” en vond dat in de wijnen. Fiorentino heeft een brede en imposante, pan-Italiaanse wijnkaart, waarvan het puikje voor ƒ 280,- en meer staat genoteerd. Voor wie een krappere beurs bezit: alleen de beschrijvingen van wat je te drinken kunt krijgen - kleur, bouquet, smaak - stijgen je al naar het hoofd. Ook het eten wordt hier serieus genomen. Sinds kort zijn er vaste menu's à ƒ 39,50. De tortellini in brodo ('gevulde deegrolletjes in bouillon'), ossobuco alla Milanese (kalfsschenkel) en sorpresa della casa waren uitstekend, vooral het dessert. Helaas arriveerde de hoofdschotel met lauwe spaghetti, terwijl het menu twee soorten groente en aardappelen had beloofd, en pas bij navraag kreeg ik te horen dat de groente op was.Dionysos

Aan de overkant bevindt zich Ouzomezedopolion Dionysos, wat zich grofweg laat vertalen als 'Grieks eetcafé'. Het interieur is tamelijk deprimerend: de bar neemt de ruimte voor de helft in beslag; er staan lage zwarte tafeltjes en stoelen, op de vloer gemarmerd linoleum, de muren zijn overdekt met affiche-achtige nep-Dufy-pseudo-Picasso-kunst. Op zondag is er Griekse live-muziek, zo hard dat je je stem moet verheffen wil de kelner je verstaan. Een pluim voor de hors d'oeuvres, mezedes en psaromezedes, vlees en vis. Op het menu staan ameletita, 'klootjes', oftewel rams- of bokketestikels. In sommige culturen worden die geserveerd als een speciaal eerbetoon. Miata, gebakken hersenen, zijn er ook. We begonnen met tarama (vissekuit) en tiropita. Mijn lamsschouder, een reusachtige portie, had iets aangenaam huisbakkens. Ook voor afhaalgerechten.Maharadja

De Maharadja (nr. 146), heeft gebloemde gordijnen en in de vensterbank gekneusde roze oleanders en stoffige yucca's. Zat er ooit wel iemand aan de talrijke, altijd klaarstaande tafels met roze tafelkleedjes en paarse zakdoekjes? Wel, de schijn bedroog: de Maharadja bestaat al zeventien jaar. Op een zaterdagavond laat arriveerden we temidden van een feestelijk Indiaas publiek. Onze vaste menu's - een Maharadja en een Maharini (rond ƒ 30) - waren echt Indiaas, af en toe een tikje zout en ruim voldoende. Maar zoals zo vaak wanneer uit eten gaan vermakelijk blijkt, zat hem dat meer in de mensen en ieders bereidheid om iets extra te doen dan in de gerechten zelf. Drink en Eetlokaal, Ebeling Helfensteyn, Tomeloos

De drie trendcafé's vlak bij elkaar aan de kop van de Overtoom, Helfensteyn Drink en Eetlokaal (28-30), Café Ebeling (52) en Brasserie Toomeloos (72), zijn druk beklant tussen de middag en na vijven, maar je kunt er ook dineren. Dezelfde gezichten zie je nu eens in het ene, dan weer in het andere etablissement. Toomeloos is bijna tien jaar oud, een oefening in design in het verlengde van Oblomov, Walem en Morlang. De bar port een scherpe elleboog in de richting van de straat, het meubilair is gekozen op uiterlijk in plaats van comfort (en inmiddels aan een verfje toe). Jammer van al die decoratieve sigaretten-reclame en de markies buiten. De specialiteit van Toomeloos (open van 16u tot half een 's nachts), zijn de tapas - snacks à ƒ 3 voor een kleintje (artisjokhartjes, inktvissalade, gehaktballetjes etc.) tot ƒ 12,50 voor de grotere (garnalen!). Het brood erbij was oud en akelig; de salades op het menu neigen naar een teveel aan ingrediënten. Overigens is het er plezierig toeven - met uitzicht op een tramhalte waar zich eindeloze menselijke mini-drama's afspelen.

Helfensteyn is trendy, maar op een heel bescheiden manier: kunst te koop aan de muren, theateraffiches, menu in krijt op een schoolbord, kaarslicht. Hier vond ik de hoogste quota bezette tafeltjes, misschien omdat de prijs van de dagschotels rond de ƒ 16 schommelt. Muziek niet te hard. Toen ik alles op mijn grote bord op had, bleven er diverse ineenvloeiende plasjes vocht achter. Aan het dessert drong het tot me door dat ik al twintig jaar in zulke gelegenheden at. Bestaat dat, een trendy déjà-vu?

Café Ebeling vond ik irritant. Vanbuiten een bastion, van binnen ingenieus en vindingrijk vormgegeven, met kleine decor-achtige zitjes, maar meer slim dan gezellig. Misschien dat de stampende muziek me afstootte, in combinatie met de ongerijmde Indische godheden aan de muur. Als je ze nodig had leken de langbenige, kortgerokte serveersters verdiept in een dringend telefoongesprek. De diner-kaart is select, dat wil zeggen klein; de keuken gaat om negen uur dicht en geen minuut later. Orient Gastronomique en Overakker

Cuisine van hoger niveau brengen Orient Gastronomique (68) en Overakker (160-162). Orient bestaat al vijf jaar, de huidige kok, Ronald Gemser uit Irian Jaya, werkt er sinds januari. Zijn kookstijl zou je Indonesische nouvelle cuisine kunnen noemen, zo licht en weinig vet zijn de gerechten. Om nog maar te zwijgen van de 'Pauzedrank': champagne en mango-sorbet, geserveerd tijdens de rijsttafel. Het interieur maakt een stemmig gebruik van felle kleuren, Mondrianeske lambrizering met ingelegde vierkante spiegels, en prachtig gemaakte uitvergrote wajangpoppen. Je kunt er een rijsttafel voor één persoon bestellen, en er is ook een vegetarische rijsttafel.

De Kambing Bakar (lamskoteletjes) en Deng-deng Belado (roergebakken rundvlees) waren gedenkwaardig. Voor verschillende gerechten worden verschillende wijnen aanbevolen. Waarschuwing: de genietingen kosten niet niets, maar (de keuken is open van 5.30 tot 10.30 uur) er is tot half acht ook een 'vroege vogels'-rijsttafel te krijgen voor ƒ 25. Doen.

Overakker is ook een verrukking, met een sterk visueel accent. Niet alleen de ruime, spartaanse eetzaal (opnieuw een planken vloer, witte kale muren op drie strategisch geplaatste zwart-witte foto's na, witte schermen die kunnen worden neergelaten om kleinere ruimten af te scheiden, blinkend witte tafelkleden, witte kaarsen), maar ook het eten is een lust voor het oog.

Overakker is geopend in januari '94, de vervulde droom van de gelijknamige eigenaar, die zijn horeca-sporen heeft verdiend gedurende tien jaar achter de bar van het Marriott Hotel. De kok Micah Frankfort (25) is geselecteerd uit honderd kandidaten. Hij maakt in hoog tempo naam met zijn gedurfde smaakcombinaties. Het gastronomenblad Lekker sprak zelfs over 'oorlog op uw bord'.

De vaste menu's zijn hun geld meer dan waard (drie gangen voor ƒ 42,50, vier voor ƒ 10 meer, exclusief wijn) en veranderen elke zes à zeven weken, terwijl het à la carte-menu (waar een vier-gangendiner al gauw ƒ 85 beloopt) met het seizoen verandert. Àlles was heerlijk. Zelfs het opdienen van het eten aan andere tafeltjes werd gaandeweg een heuglijk feit: zo begeesterd en origineel is de presentatie bij Frankfort.

Op het gevaar af dat ik ga overdrijven: ieder volgend smakelijk hapje schonk nieuwe betekenis aan de blauwe neontekst van het Leger des Heils-hoofdkwartier aan de overkant: Twijfel niet, God is er.