Voorkom gezichtsverlies

'Laat de saaie bedrijven hun encyclopedieën en hun tijdschriften maar digitaliseren, ze op CD zetten en online verspreiden. Wat maakt het uit! Ze kunnen dan wel succes hebben bij het plastic volk, maar ze hebben geen stijl, geen karakter. En ze realiseren zich niet dat mensen zoals wij al op het Net rondzwierven toen zij nog transistorradio's aan het verkopen waren. Wij creëren onze eigen online-culturen en bewaken de ingangen. Wij zijn op de hoogte van de laatste ontwikkelingen in technologie en cultuur omdat wij degenen zijn die het allemaal laten gebeuren.'

Lamont Wood, Spelen met Internet en Compuserve, entertainment, cultuur en bijzondere ontdekkingen online! Academic Service, ISBN 90 395 0257 9, f 49,50.

Wie zoiets op de eerste pagina van zijn boek zet heeft last van een Napoleon-complex of richt zich tot opgewonden pubers met meer geld dan hersens. Wie het zo houterig uit het Amerikaans vertaalt, verdient alleen nog medelijden, en wie het uitgeeft verdient straf - tenzij er daarna zoveel prima informatie (ook zo'n leeg woord, trouwens) geleverd wordt, dat we aan die onzinnige inleiding voorbij willen zien.

Helaas, in Spelen met Internet en Compuserve van Lamont Wood, dat Academic Service in een vertaling van Anna Penta durfde uitgeven, is dat niet het geval. 'Bezoek de mooiste, nieuwste, leukste en meest bijzondere plekjes op het Internet, Compuserve en andere on-line informatiediensten en BBS'en', roept het omslag ons toe, maar wie meent tussen de kaften die plekjes te vinden komt bedrogen uit. Heel veel adressen, dat zeker, maar nieuw, leuk of bijzonder zijn ze bijna geen van alle. Iedereen met een internet aansluiting (en wie anders zou een dergelijk boek willen kopen) kan ze bijna allemaal in een half uurtje vinden door eenvoudig de UseNet gebieden alt en rec af te lopen - alt staat voor alternatief en rec voor recreatie.

Voor wie UseNet nog een gesloten boek is: UseNet is een goed geordende lappendeken van aan bepaalde onderwerpen gewijde gebieden, die meestal nieuwsgroepen genoemd worden. U kunt ze beschouwen als directories, waarbinnen zich weer naar onderwerp gerangschikte subdirectories bevinden, en uiteindelijk bestanden: de eigenlijke berichten. Het bijzondere is alleen dat berichten in een nieuwsgroep net als directories van elkaar kunnen afhangen: onder een oorspronkelijk bericht hangen na verloop van tijd soms wel tientallen reacties, en daaronder weer reacties op reacties, en zo voort. Zo'n weefsel van berichten die op elkaar reageren heet dan een thread, een draad.

De nieuwsgroepen zijn het gemakkelijkst te bereiken vanuit uw World Wide Web browser. In Netscape, bijvoorbeeld, is een druk op de knop Newsgroups voldoende om een doorgang naar de nieuwsgroepen waarop u geabonneerd bent te maken (geen, aanvankelijk). Onder in beeld ziet u dan een drukknop waarmee u een lijst van alle nieuwsgroepen kunt opvragen, op de manier van een directoryboom. Met een simpele klik kunt u zich dan op elke gewenste nieuwsgroep abonneren. Kost niks en is zo gebeurd.

De meeste overige adressen zijn e-mail adressen waar u toelating tot bepaalde besloten mailing-lists kunt aanvragen. Dat zijn ook een soort nieuwsgroepen, maar dan met een redactie, waardoor het zwamgehalte meestal wat minder hoog is. Zulke lists zijn alleen interessant voor diegenen die zich actief met het onderwerp in kwestie, bijvoorbeeld een online-spel, bezighouden. En juist die mensen hebben voor het adres daarvan geen boek nodig. Wat dan nog overblijft zijn wat adressen van plekken op Compuserve en hier niet gangbare netwerken als America On Line.

Natuurlijk staat er nog wel iets meer in het boek. Nuttige informatie als waar u kaartjes kunt bestellen om de opnamen van het televisieprogramma Saturday Night Live bij te wonen... in New York. Nieuwsgroepen waar u precies kunt vinden welke house-parties op til zijn... in Amerika. Maar niets, absoluut niets dat op Nederland of aanpalende gebieden betrekking heeft, afgezien van een enkele verwijzing naar Engeland. Verder is er uitleg over cryptografie, waarin bloempjes als: 'Tijdens de Tweede Wereldoorlog hielpen versleutelingsexperts ons een handje door de Axis-codes te breken, waarmee ze veel van hun geheime communicatie onthulden.' Onbegrijpelijke tekst, en Axis-codes? Waar heeft die vertaler eigenlijk school gegaan? Het gaat hier gewoon over de As-mogendheden.

Zo mogelijk nog warriger is de opmerking over (vermoedelijk) kartels: 'In de Verenigde Staten moest eind jaren zestig het Bell System na een gerechtelijke beslissing zijn houding tegenover onderlinge verbondenheid laten varen'. En zo gaat het maar door. Onder het steeds trots herhaalde kopje 'Voorkom gezichtsverlies' kunt u zich het nodige jargon eigen maken en krijgt u uitleg over lastige begrippen als fuzzy logic: 'Een formule die reeksen of intervallen van gegevens verwerkt om tot concrete resultaten te komen.' Dat is absoluut fuzzy, maar de logica is ver te zoeken - terecht ontbreekt de term dan ook in de index.

Maar wat wil je, in een boek waarin geleerden naar 'wetenschappelijke maar obscure kranten' op zoek zijn. Tja, kranten zijn ook papers, net als artikelen, maar een mens kan immers niet alles weten? Erg nuttig voor Nederlanders is ook de waarschuwing dat discussiegroepen door mensen van over de hele wereld worden bijgewoond: 'Wanneer Engels hun tweede taal is, kan jouw subtiele scherpzinnigheid en woordspelletje hun volledig ontgaan.' Die dekselse Hollanders toch, met hun subtiele Engelse woordspelletjes!

Maar het beschamendste vertaalongeluk staat uiteraard in de rubriek 'Voorkom gezichtsverlies', waar het gaat over het tekenfilmfiguurtje Ren, een chihuahua: 'De volledige naam is 'Ren Höek'. De achternaam, die Nederlands is, rijmt op pork.'

De standaarden in de computerboekensector liggen niet hoog, en dat is in verband met de snelle veroudering van produkten en dus ook van boeken daarover tot op zekere hoogte best begrijpelijk. Maar met deze vertaling van dit boek slaagt Academic Service erin om overdwars onder de laagste lat door te vliegen.