Kabinet bezorgd over twijfels VS rond Navo-chef

DEN HAAG, 9 NOV. De regering ziet het onthouden van steun door Amerika aan de kandidatuur van oud-premier Ruud Lubbers als secretaris-generaal van de NAVO als een slechte ontwikkeling. Ook het feit dat Washington de zaak open wil houden bemoedigt Den Haag allerminst. Daarom voert de regering overleg met de bondgenoten om de kandidatuur van Lubbers overeind te houden. Met name de Duitse en Britse steun zou kunnen afnemen, zo vreest men in Den Haag, als het nog veel langer duurt voordat de zestien lidstaten consensus over een kandidaat bereiken. Vorige week vrijdag nog zei premier Kok dat “de papieren er voor de voormalige premier goed uitzien.”

Komt er een breuk in het Europese front dan is de zaak verloren. Dat geldt ook als uitstel bij het bereiken van consensus nog weken duurt, zo is de mening in kringen rond het kabinet. Minister Van Mierlo heeft binnen zijn partij D66 laten doorschemeren dat de 'zaak nog niet verloren is' maar dat uitstel geen goed teken is. Alle hens aan dek is volgens hem nodig om de zestien leden van de NAVO te overtuigen van de geschiktheid van Lubbers voor de post. Ook in CDA-kring deelde men vanochtend die mening en wordt de scepsis over het behalen van succes groter.

De uitspraak van de Amerikaanse minister Perry, gisteren in Brussel gedaan, dat wat Amerika betreft de kandidaatsstelling nog steeds open is, sterkt de regering in het vermoeden dat Amerika niet 'volledig' tevreden is na de sollicitatiegesprekken van Lubbers en de Deense kandidaat Ellemann-Jensen in Washington.

Tot nu toe houden de Amerikanen de kaarten tegen de borst en wordt uit diplomatieke contacten en telefonische gesprekken niet direct duidelijk of de aarzeling van de Amerikanen louter de procedure betreft, waarbij de grote Europese NAVO-landen Lubbers voortijdig naar voren hebben geschoven, of dat de Amerikaanse twijfel ook de persoon Lubbers betreft. Daarbij zou het kunnen gaan om vragen over zijn kwaliteiten op militair-diplomatiek terrein en mogelijk de Koeweit-affaire, waarin Lubbers bij de regering van Koeweit opkwam voor de belangen van het bedrijf van zijn broer en voor de belangen van de nationale kredietverzekeraar. Een woordvoerder van de Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken heeft overigens, na afloop van het gesprek dat Lubbers vorige week in Washington had, gezegd dat de zaak Koeweit niet aan de orde was geweest.

Met name minister Perry zou graag een secretaris-generaal zien die meer militaire ervaring meebrengt nu de NAVO zich opmaakt voor het uitsturen van een militaire macht van 60.000 man naar Bosnië. Het Amerikaanse Congres gaat alleen onder zeer strikte voorwaarden met de uitzending van Amerikanen voor die macht (25.000) akkoord.

Moed put Buitenlandse Zaken uit het feit dat de Spaanse voorzitter van de Europese Unie, Javier Solana, heeft gezegd dat een meerderheid van de Europese landen van de NAVO achter de Nederlander blijft staan, “want hij is een goede kandidaat”. De regering zou graag zien dat meer landen hun steun zo openlijk kenbaar maken om zo het momentum voor de kandidatuur vast kunnen houden.