Irak werkte ook aan radiologisch wapen

NEW YORK, 8 NOV. Irak heeft in het verleden gewerkt aan een 'radiologisch' wapen, dat zonder kernexplosie radioactief materiaal verspreidt. Dat heeft Rolf Ekeus gisteren in New York onthuld. Ekeus is het hoofd van de Speciale Commissie van de Verenigde Naties (UNSCOM) die Irak van zijn massa-vernietigingswapens ontdoet.

Radiologische wapens worden overigens niet met zoveel woorden genoemd in resolutie 687 over de ontmanteling van de Iraakse massa-vernietigingswapens, maar volgens Ekeus omvat resolutie 707, die verwijst naar alle nucleaire programma's, ook deze wapens.

Vandaag buigt de Veiligheidsraad van de VN zich weer over de sancties tegen Irak, zoals hij dat elke twee maanden doet. Pas als Ekeus meedeelt dat zijn commissie haar taak heeft afgerond, komt versoepeling of intrekking van de sancties aan de orde.

Ekeus kon gisteren geen uitsluitsel geven hoe ver Irak met dit wapen is gekomen. Zijn commissie bestudeert nog de honderdduizenden pagina's tellende documenten die Irak in augustus ter beschikking stelde na het overlopen van president Saddam Husseins schoonzoon Hussein Kamel Hassan, die verantwoordelijk was voor het Iraakse bewapeningsprogramma. (Reuter)

Technisch is het niet moeilijk om een 'radiologisch' wapen te maken zoals dat nu door UNSCOM beschreven is. Een radiologisch wapen zal waarschijnlijk volgens hetzelfde principe werken als een gifgasgranaat die ook met hulp van gewone explosieven giftige stoffen over een groot gebied moet verspreiden. In de meer conventionele kernwapens, waarvan de kernexplosie ook altijd door klassieke springstoffen wordt ingeleid, is het juist de grote kunst om te verhinderen dat de splijtstof of het fusiemateriaal wordt uiteengeblazen voordat het tot een kettingreactie heeft kunnen komen.

'Gewone' nucleaire wapens danken hun dodelijke werking vooral aan de hitte en schokgolf die de kernexplosie opwekt, de radioactiviteit is van ondergeschikt belang. In radiologische wapens treedt geen kettingreactie op maar uitsluitend natuurlijk verval dat geen schokgolven of intense hittestraling doet ontstaan.

De tactische waarde van een radiologisch wapen lijkt gering omdat gezondheidseffecten van radioactieve besmetting meestal pas na geruime tijd tot uiting komen en moderne legereenheden goed geoefend worden in radioactieve ontsmetting. Eerder is een radiologisch wapen te zien als een strategisch wapen of een terreurwapen, in te zetten tegen de bevolking van een grote stad. Aan grondstoffen voor een radiologisch wapen is geen gebrek. Alle afval van gewone, civiele kernreactoren is immers hoog radioactief.