Compromis over Duitse winkelsluiting

BONN, 8 NOV. Volgend jaar zomer moet de Duitse winkelsluitingswet in principe zó veranderd zijn dat winkels op gewone werkdagen van 06.00 uur s ochtends tot 20.00 uur 's avonds open kunnen zijn. Op zaterdagen mogen de winkels dan tot vier uur 's middags open blijven. Daarover zijn de regeringspartijen (CDU/CSU en FDP) het gisteren in een gesprek onder leiding van kanselier Helmut Kohl eens geworden.

De nieuwe regeling moet niet alleen in de Bondsdag worden goedgekeurd maar ook nog in de Bondsraad, waar de SPD een meerderheid heeft. De sociaal-democraten zullen daar straks rekening moeten houden met de afkeer in de vakbonden van winkelpersoneel van liberalisering van de winkelsluitingstijden. Bovendien is de Beierse CSU niet echt blij met het gisteren gevonden compromis. Zij heeft bij de CDU en de FDP bedongen dat over de exacte vorm van de liberalisering nog nader beraad volgt, maar dat lijkt een achterhoedegevecht van de Beierse christen-democraten. Vast staat nu al dat alle (zestien) Duitse deelstaten het recht krijgen om de openstelling van winkels op zaterdagen met twee uur te verlengen of te beperken. Bij de thans, 45 jaar, geldende regeling kunnen Duitse winkels op de eerste zaterdag van de maand tot vier of vijf uur 's middags open blijven, in feite gebeurt dat alleen in de grote steden. Op “gewone” werkdagen is de sluitingstijd nu 18.30 uur. Over een liberalisering van de winkelsluitingswet wordt praktisch al net zolang gediscussieerd als de Bondsrepubliek oud is, de geldende wettelijke regeling stamt uit het begin van deze eeuw.

De principe-afspraak die gisteren is gemaakt is toegejuicht door de liberale FDP, die de afgelopen drie jaar in dertien regionale verkiezingen onder de kiesdrempel van 5 procent bleef. Zij zoekt in haar coalitie met de CDU/CSU naar thema's waarmee zij via zichtbare successen haar profiel bij de Duitse kiezers kan verbeteren. Kohl heeft haar aangaande de winkelsluitingswet zo'n succes kennelijk willen gunnen, maar de CSU - de “natuurlijke tegenvoeter” van de FDP - heeft daarmee moeite. De in principe afgesproken liberalisering belooft in de praktijk moeilijk te worden, omdat de vakbonden in de CAO voor winkelpersoneel al jaren het maximale aantal werkuren per week of maand vastgelegd hebben gekregen. Wat onder meer betekent dat straks vooral kleinere bedrijven grote kostenproblemen kunnen krijgen met de beoogde liberalisering. De maximering van het aantal werkuren per werknemer kan immers de verplichting meebrengen meer personeel in dienst te nemen, wat in het Duitse debat door macro-economen overigens wordt gezien als een gunstige consequentie, omdat zoiets de werkgelegenheid zou dienen. De CSU, maar ook de SPD, ziet dat echter als een economische consequentie die het grootwinkelbedrijf veel makkelijker dan de “kleine” zelfstandige zou kunnen dragen.