Berlijnse SPD raakt nog niet uit de versukkeling

BONN, 8 NOV. De Berlijnse afdeling van de noodlijdende Duitse oppositiepartij SPD heeft haar interne verdeeldheid opnieuw zichtbaar gemaakt. Na de nederlaag die de SPD twee weken geleden in de verkiezingen in de Duitse hoofdstad leed (23,6 procent, een achteruitgang van circa zes procent) besloot een bijzondere Berlijnse SPD-partijraad na een heftig debat namelijk gisteravond laat met 156 tegen 143 stemmen om nog niets te beslissen aangaande het vraagstuk of al dan niet verder moet worden geregeerd met de CDU in een “grote coalitie” danwel of de SPD in de oppositie moet gaan en het stadsbestuur liever aan de CDU als grootste minderheid moet laten. Een besluit daarover moet begin volgende maand op een nadere SPD-partijraad vallen.

In een gisteravond met zo'n kleine meerderheid aanvaarde resolutie gaat de Berlijnse SPD akkoord met het voeren van “sonderingsgesprekken” met de CDU over een nieuwe coalitie, zoals de plaatselijke partijtop en lijsttrekker Ingrid Stahmer willen. Maar de partijraad sprak tegelijkertijd uit dat, als alternatief voor de coalitie-overeenkomst met de CDU van de afgelopen jaren, met de Groenen in de Duitse hoofdstad “zakelijk” moet worden onderhandeld over een oppositionele lijn jegens de CDU van de regerende burgemeester, Eberhard Diepgen.

Die uitspraak is ook interessant omdat de SPD en de Groenen in het Berlijnse Huis van afgevaardigden voor een meerderheid aangewezen zouden zijn op directe of indirecte steun van de PDS. Deze opvolgster van de vroeger in de DDR heersende communistische SED werd twee weken geleden in Oost-Berlijn met ruime afstand grootste partij. De officiële lijn van het nationale SPD-bestuur in Bonn is dat direct noch indirect zaken met de PDS mogen worden gedaan. Maar in die lijn lijkt de klad te komen nu in Oost-Duitsland zowel SPD-afdelingen als CDU-groepen een andere houding jegens de PDS op lokaal en regionaal niveau bepleiten. De CDU in Saksen bijvoorbeeld, waar “haar” Kurt Biedenkopf als premier regeert met een absolute meerderheid, heeft al gepleit voor een meer “zakelijke”, zij het onverminderd afwijzende, omgang met de PDS.

De SPD is in Berlijn in zoverre ook zeer verdeeld - tijdens de partijraad werd openlijk van “twee partijen” onder één dak gesproken - dat een groot deel van de partij eigenlijk wil dat geestverwante wethouders (senatoren) eind deze maand alvast aftreden om zichtbaar te maken dat een verdere coalitie met de CDU niet gewenst is.

Ingrid Stahmer, SPD-lijsttrekker in de recente Berlijnse verkiezingen, en andere leden van de Berlijnse SPD-top (zittende wethouders bijvoorbeeld) menen dat enige afstand tot de CDU moet worden bewaard. Maar zij bepleitten toch ook verdere regeringsverantoordelijkheid om te voorkomen dat de SPD straks profiel verliest en wellicht tussen de CDU enerzijds en de Groenen/Bündnis '90 en de PDS anderzijds “vermalen” raakt. De resolutie die de Berlijnse partijraad gisteravond aannam spreekt zich niet uit over de vraag of zittende SPD-wethouders eind deze maand moeten aftreden en daarmee het einde van een grote coalitie met de CDU alvast moeten bevestigen. Wat dat betreft besloot de SPD-partijraad in Berlijn eigenlijk om voorlopig nog maar niets te beslissen, wat veel zei over de slechte toestand waarin de bijna anderhalve eeuw oude SPD zich bevindt.