VS worstelen nog met kandidatuur voor leiding Navo

WASHINGTON/BRUSSEL, 7 NOV. De Amerikaanse regering zal voorlopig geen steun uitspreken voor een van beide kandidaten voor de functie van secretaris-generaal van de NAVO. In Washington is nog niet besloten welke kandidaat men zal steunen: Lubbers, de Deen Ellemann-Jensen of mogelijk een derde kandidaat.

De NAVO zal daarom naar verwachting deze week niet kunnen beslissen over de vervulling van de post, zoals woordvoerders van het bondgenootschap in Brussel gisteren nog verwachtten. Vanmiddag kwamen de NAVO-ambassadeurs bijeen om informeel te spreken over de opvolging van de op 20 oktober in verband met een smeergeldaffaire afgetreden Willy Claes.

De woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken, Nicholas Burns, zei gisteren in een gesprek met journalisten: “We blijven op zoek naar consensus over een kandidaat, maar ik weet echt nog niet wie dat zal zijn.” Burns voegde daaraan toe dat ook andere kandidaten dan Lubbers en Ellemann-Jensen in de overweging betrokken moeten worden. Er zou van het begin af aan al sprake zijn geweest van “vele andere kandidaten”.

Ook een zegsman in het Witte Huis bevestigde dat de Amerikanen nog geen keuze hebben gemaakt. President Clinton zal de uiteindelijke Amerikaanse voorkeur moeten bekrachtigen, en de zaak heeft “zijn bureau nog niet bereikt”, zo heet het.

Bij de Amerikaanse delegatie bij de NAVO werd vanochtend geen antwoord gegeven op de vraag waarom de Verenigde Staten zo lang aarzelen alvorens een voorkeur uit te spreken voor de nieuwe secretaris-generaal. “De keuze is voor ons nog open”, aldus een woordvoerder. “De discussies worden voortgezet op verschillende plaatsen. Zelfs gisteren in Israel.” Gevraagd of de Verenigde Staten problemen hebben met de kandidaat Lubbers, luidt het antwoord: “Lubbers is een voortreffelijk politicus en zou een zeer goede secretaris-generaal zijn. Maar wij zijn nog niet gereed om de keuze te maken.”

Pagina 4: Nederland optimistisch

Een woordvoerder van Buitenlandse Zaken zei vanochtend dat minister Van Mierlo geen reden heeft om op zijn uitspraken van vrijdag over de kandidatuur van Lubbers terug te komen. Vrijdag zei Van Mierlo dat: “de kaarten voor Lubbers goed liggen”.

De Amerikanen leggen er de nadruk op dat er consensus binnen het bondgenootschap over een kandidaat moet bestaan, en dat de Verenigde Staten als leider van de NAVO daarbij een belangrijke rol moeten spelen. “Het selectieproces gaat voort en minister van buitenlandse zaken Christopher voert overleg met de bondgenoten”, aldus de zegsman van het Witte Huis. “We zullen niet op eigen houtje iets ondernemen.”

Washington was gepikeerd over de openlijke voorkeur die Frankrijk, Engeland en Duitsland vorige week voor Lubbers uitspraken, voor er overeenstemming met de Amerikanen was. Major zei dat Lubbers als hij zich kandidaat stelt “op de sterke steun van Groot-Brittannië (kan) rekenen”, Chirac zei er “dezelfde mening” op na te houden. Een diplomaat in Washington vraagt zich af hoe sterk Major zich voor Lubbers zal maken als het er op aankomt.

Gevraagd hoe ver die steun voor Lubbers nu gaat, antwoordt een Britse NAVO-diplomaat: “We hebben het publiek gemaakt, ik weet niet hoeveel verder we kunnen gaan.” De kans dat de Britten alsnog met een kandidaat komen acht de Britse diplomaat vrijwel uitgesloten. Tot nu toe circuleerden twee Britse namen: die van oud-minister Douglas Hurd, maar deze wil zelf niet, en die van Eurocommissaris Leon Brittan, maar die zou op tegenstand stuiten bij verscheidene NAVO-partners.