Oud-bewindslieden steunen Walesa

WARSCHAU, 7 NOV. Drie vroegere Poolse premiers en twee vroegere ministers van buitenlandse zaken hebben zich gisteren in een gemeenschappelijke verklaring uitgesproken voor Lech Walesa bij diens poging opnieuw als president van Polen te worden gekozen. Ook de belangrijkste centrumpartij in Polen, de Unie voor de Vrijheid, sprak zich gisteren voor Walesa uit.

Bij de eerste ronde van de Poolse presidentsverkiezingen, zondag, eindigde Walesa op de tweede plaats in een veld van vijftien kandidaten, achter Aleksander Kwasniewski, de leider van het ex-communistische Verbond van Democratisch Links (SLD). Walesa kreeg volgens de definitieve uitslagen 33,1 procent van de stemmen, Kwasniewski 35,1 procent. In de tweede ronde, op 19 november, moeten de Polen uit deze twee hun definitieve keus maken.

De vroegere premiers Tadeusz Mazowiecki, Jan Krzysztof Bielecki en Hanna Suchocka en de oud-ministers van buitenlandse zaken Krzysztof Skubiszewski en Andrzej Olechowski onderstreepten in hun verklaring dat het voor Polen van het grootste belang is dat de toekomstige president effectief is bij de versterking van de Poolse onafhankelijkheid, om een snelle toetreding van Polen tot de NAVO en de EU mogelijk te maken. “Hij moet internationaal gerespecteerd worden”, aldus de vijf. Naar hun oordeel wordt Walesa dat.

Niet bekend

De Unie voor de Vrijheid zelf kwam gisteren met een aanbeveling aan haar aanhang om in de tweede ronde op Walesa te stemmen. “We zijn krachtig tegen de verkiezing van Aleksander Kwasniewski. Zijn presidentschap zou het gevaarlijke gebrek aan evenwicht in de Poolse politiek versterken”, aldus een verklaring van de partij. Dat gebrek aan evenwicht “vertraagt de hervorming van het politieke systeem en leidt tot het opnieuw aanknopen van oude politieke banden en economische [invloeds]sferen.” De verkiezing van Lech Walesa kan volgens de partij die bedreiging afwenden.

Lech Walesa riep gisteren de president van de Poolse nationale bank, Hanna Gronkiewicz-Waltz, op om af te treden en de politiek in te gaan. “Zo'n beslissing zou goed zijn voor de democratie”, aldus de president. Gronkiewicz-Waltz is een van de zondag verslagen kandidaten voor het Poolse presidentschap; ze kreeg 2,76 procent van de stemmen en eindigde in het veld van vijftien kandidaten op de zevende plaats, hoewel ze nog slechts enkele weken geleden als de belangrijkste rivale van Kwasnewski werd gezien.

Walesa had eerder gezegd Gronkiewicz-Waltz te zullen ontslaan, maar die mogelijkheid heeft hij als president niet. Zijn verslagen rivale zelf liet gisteren weten niet aan aftreden te denken: “Ik denk dat ik tijdens mijn campagne heb bewezen dat de onafhankelijkheid van de centrale bank niet in het geding is geweest.” Na Walesa's oproep van gisteren kreeg Gronkiewicz-Waltz veel steun uit financiële kringen. (Reuter, AP)