Docenten staken en dansen in Utrechts voetbalstadion

UTRECHT, 7 NOV. Ben ik een ongezeglijke spijbelaar of juist een eigenwijze voortrekker? Met deze vraag worstelden docenten uit Utrecht en omstreken gistermiddag tijdens hun werkonderbreking uit protest tegen het uitblijven van een onderwijs-CAO.

Ruim zevenhonderd personeelsleden, werkzaam op basisschool, middelbare school, hogeschool en ook universiteit, tekenden de stakingsregisters in het Supportershome van FC Utrecht. Toch vroeg een aantal van hen zich af of werkonderbreking van een halve dag niet voorbarig is. Niemand weet nog of er een conflict komt omdat minister Ritzen (onderwijs) nog nooit zijn standpunt kenbaar heeft gemaakt.

De actie in Utrecht gisteren was de eerste in een reeks van negen werkonderbrekingen die de onderwijsbonden deze en volgende week door het hele land houden. De bonden, verenigd in de centrales AC, ACOP, CCOOP en CMHF, eisen met ingang van maart een loonstijging van 4,5 procent, bestemd voor inkomen en werkgelegenheid. Ritzen heeft nooit gereageerd. Daardoor liggen de onderhandelingen over een algemene CAO voor alle 358.000 werknemers in het onderwijs al een halfjaar stil, terwijl de bestaande CAO op 1 april afliep.

Ritzen zou in augustus een tegenbod uitbrengen, maar hij stelde dat uit in afwachting van het overleg over de VUT voor ambtenaren tussen bonden en minister Dijkstal (binnenlandse zaken). De resultaten hiervan zijn ook van belang voor het onderwijspersoneel. Ritzen zal nu “op zijn laatst morgen een tegenvoorstel doen”, aldus zijn woordvoerder.

Aanvankelijk zette onzekerheid de toon op de eerste actiedag in Utrecht. “Ik heb met pijn in mijn hart de klas laten gaan”, zei J. Battem, logopedist op de Alfons Kortischool voor speciaal onderwijs. “Ik vind nu staken eigenlijk te vroeg. Maar ja, solidariteit hè? De bond mag ook geen pleefiguur slaan.” Zodat Battem toch maar haar handtekening heeft gezet.

Toen camera's van het NOS- en RTL-journaal waren gesignaleerd, vatten de stakers moed en sloeg de stemming om. “Wij zijn de echte die-hards, wij staken op eigen kosten”, voegde een standwerker van het Nederlands Genootschap van Leraren een aarzelende onderwijzer toe. Het vakbondslid had hem juist gevraagd of hij een beroep kon doen op de stakingskassen van de bond omdat zijn schooldirecteur dreigde salaris in te houden. Maar daarop had de standwerker nee geschud. Een middag staken is daarvoor te kort.

In zijn toespraak in de businesslounge dreigde onderhandelaar H. van der Kolk van de grootste onderwijsvakbond ABOP met massalere en langere stakingen als het bod van Ritzen achterblijft bij de wensen. “Dan riskeert het kabinet een levensgroot conflict met het onderwijspersoneel en stroomt het stadion Nieuw Galgenwaard helemaal vol, net als drie jaar geleden.”

Dat laatste acht Van der Kolk “niet onwaarschijnlijk” omdat het kabinet al in het regeerakoord heeft afgesproken de salarissen niet te verbeteren. Van der Kolk: “Sinds minister Deetman is het klimaat niet zo slecht geweest. Laten we om te beginnen een bod eisen. Maar we pikken het niet langer zo te blijven bungelen. Dit is een bizarre vertoning.”

De bijeenkomst heeft drie kwartier geduurd als de zaal in Utrecht weer leegstroomt. Een vijftigtal werkweigeraars laat zich nog verleiden door toog of dansvloer met discohits als I will survive uit eind jaren zeventig. De 56-jarige C.A. Kamerbeek, leraar Nederlands op het Utrechter Spectrum College, slaat het tafereel tevreden gade, een portje in zijn hand en een petje op zijn hoofd. “Kijk”, zegt hij, “ambtenaren van provincie, van het rijk, gemeenten en ook Defensie hebben al een CAO. Salarissen alleen in het onderwijs bevriezen pikt niemand hier. Het is in het belang van Ritzen dat we hier staan te staken. Hij mag ons wel dankbaar zijn. Anders krijgt hij nooit geld van het kabinet.”