De witte werkster

HET KABINET gaat de hulp in de huishouding 'witten'. Met gebruik van uitkeringsgeld zullen de sociale lasten worden betaald, zodat particulieren tegen een uurtarief dat niet afwijkt van wat gewoonlijk in de hand wordt betaald, een langdurig werkloze in dienst kunnen nemen voor klusjes in en om het huis. Afgezien van de problemen van selectie (wie kiest de werkster: de sociale dienst of de werkgever) en verdringing (de trouwe werkster die jaren 'zwart' heeft gewerkt, wordt aan de kant gezet voor een 'witte' werkster) is dit een veelbelovend begin van een nieuwe tijd. Want zo'n plan hoeft niet te stoppen bij het tuinhek of de keukendeur.

Het experiment loopt vooruit op een voorstel van minister Melkert (sociale zaken) voor een systeem van tegoedbonnen ('vouchers') voor langdurig werklozen, eveneens te financieren uit besparingen op de bijstand. Particulieren of kleine bedrijven die volgens dit plan een langdurig werkloze officieel in dienst nemen, hoeven tegen inlevering van zo'n voucher geen sociale lasten te betalen. Het is de bureaucratische middenweg tussen handhaving van het bestaansminimum van de bijstand en de erkenning dat de lasten op arbeid in Nederland te hoog zijn.

VOUCHERS ZIJN EEN soort strippenkaart voor de onderkant van de arbeidsmarkt. Maar waar het niet uitmaakt wie een strippenkaart gebruikt, is het niet de bedoeling dat met vouchers wordt gesjoemeld - bijvoorbeeld door de onderhandse doorverkoop van de bonnen in een 'grijs circuit' of het gebruik van voucher-arbeid door bedrijven die daarop geen recht hebben. Er zal dus wel een omvangrijk uitvoeringsapparaat aan te pas komen. Achter de talrijke banenplannen die in Nederland bestaan en die zelden het resultaat opleveren dat in het vooruitzicht is gesteld, gaan toch al grote uitvoeringsorganisaties schuil.

De subsidiëring van de sociale lasten opent de weg om ook de btw op werk waarbij laaggeschoolde arbeid ingezet wordt, te verlagen. Naast de witte werkster kunnen dan de witte schilder, de witte automonteur, de witte ober en de witte kapper geformaliseerd aan de slag. En waarom stoppen bij de onderkant of het midden van de arbeidsmarkt? Ook bij advocaten, consultants en architecten tikken de sociale lasten en de btw op het uurtarief aan.

De oplossing voor dit dilemma is gemakkelijk gevonden. Iedereen krijgt vouchers om anderen tegen gereduceerd tarief werkzaamheden te laten verrichten. In plaats van een omslachtig systeem van kortingsvouchers, kunnen ook de lasten op arbeid over de hele linie naar beneden. Zodat niet selectief het werk in de huishouding, maar alle vormen van betaalde arbeid worden bevorderd.