PSV krijgt Olympisch Stadion stil met flitsende eerste helft

AMSTERDAM, 6 NOV. Na het bijna bevrijdende laatste fluitsignaal van scheidsrechter John Blankenstein versmolten de elftallen van Ajax en PSV rondom de middenstip. Minutenlang bleven ze elkaar schoudersklopjes geven en de hand schudden. Er was veel wederzijds respect bij de twee Nederlandse voetbalgrootmachten. Eigenlijk vooral afgedwongen door PSV, dat Ajax in het Olympisch Stadion op een gelijkspel hield (1-1). Op de ranglijst bleef de marge zoals ze was: vijf punten. Maar cijfers zeggen in dit geval niets over de gewijzigde krachtsverhoudingen. Het druk bezette Ajax weet na gisteravond dat PSV terug is aan de top en op de loer ligt om elke misstap af te straffen.

Het is lang geleden dat Ajax op Nederlandse bodem zoveel weerstand ontmoette als in de eerste helft tegen PSV. De Eindhovenaren overtroffen zelfs Real Madrid. Want de Spaanse ploeg had dit seizoen in het Champions-Leagueduel tegen Ajax wel een optisch overwicht, maar kreeg veel minder kansen om een royale voorsprong op te bouwen. Dick Advocaat heeft PSV in de juiste balans gebracht. Dat er genoeg punten voor verbetering vatbaar zijn, bleek in het tweede bedrijf dat een totaal ander beeld te zien gaf. Toen controleerde Ajax de wedstrijd, maar de betrouwbare verdedigingslinie van PSV gaf nauwelijks kansen weg.

Ajax drong niet te veel aan omdat het geen onnodige risico's wilde nemen. Daarmee werd de wedstrijd beroofd van zijn spannende momenten. Van Gaal bracht zelfs een verdediger (Arnold Scholten) in het veld voor een aanvallende middenvelder (Jari Litmanen). “In de strijd om de landstitel is vijf punten een veilige marge”, verdedigde de technisch directeur van Ajax zijn consolidatie-tactiek. “In het verleden zouden we in een wedstrijd als deze nog weleens ons zelf voorbij zijn gelopen. Dan wilden we kosten wat het kost een tweede of een derde doelpunt maken, maar bereikten we juist het tegengestelde effect. Daar hebben we van geleerd. Er staan ons een paar zware weken te wachten. Een nederlaag was nu voor het doceren van de geestelijke belasting slecht uitgekomen. Daarom heb ik mijn spelers gezegd niet te veel risico's te nemen.”

PSV zorgde in de eerste helft soms voor akelig stille momenten in het Olympisch Stadion waar het wellicht voor het laatst op bezoek was. Of er moet voor de opening van de Amsterdam Arena nog een bekertreffen tussen de twee kemphanen plaats hebben in de hoofdstad. Achterin speelde Ajax een soort Russische roulette door Nilis en Ronaldo met twee verdedigers te bestrijden (respectievelijk Frank de Boer en Michael Reiziger), zonder dat zij in de rug werden gedekt. De soms te gretige laatste man Danny Blind is in de meeste wedstrijden van de kwaliteitsarme Nederlandse competitie gewend om als een extra aanvaller het vijandelijke doel te bestormen, maar gisteravond was dat zeer riskant. Nilis en Ronaldo, een paar apart, weten elkaar over dertig meter blindelings te vinden. En Ronaldo frommelt de bal met zijn flitsende acties altijd wel één keer langs zijn tegenstander.

Pas in de tweede helft stelde Ajax orde op zaken. Blind bleef toen veel vaker zijn defensie ondersteunen. Zelfs in een fase dat er iets meer risico's genomen konden worden. Reiziger hield de uitgebluste Ronaldo in bedwang. De Braziliaan was volgens Advocaat nog niet in topconditie. Nilis vond een ongenaakbare Frank de Boer tegenover zich.

Toch won Ajax na rust alleen de slag op het middenveld. Litmanen was opgeofferd aan Wim Jonk, maar daarmee werd wel de verbindingsader tussen de Eindhovense defensie en aanval verbroken. Jonk bleek niet bij machte om zich te ontworstelen aan de greep van de ijverige Fin. De Volendammer loste een keer een aardig schot. Op de flanken gebeurde eigenlijk hetzelfde. Cocu kwam te weinig aan aanvallende impulsen toe door Ronald de Boer. Vink zakte helemaal weg, miste kennelijk nog wedstrijdritme. Z'n tegenstander, Winston Bogarde, mocht het probleem niet zijn. Want deze Ajacied was de enige speler die voortdurend foute keuzes maakte en in handelingssnelheid te kort kwam.

PSV is derhalve nog te veel afhankelijk van een paar individueel sterke spelers om het sterke collectief Ajax te verslaan. Op Ronaldo, Nilis en Jonk wordt een te sterke wissel getrokken. Maar als dit euvel is verholpen moet de Eindhovense ploeg kansen worden toegedicht in de race om de titel. Van Gaal vond het niet vreemd dat PSV in drie maanden tijd de weg naar de top weer heeft gevonden. “Dat is logisch als je Van der Weerden, Cocu en Jonk hebt gekocht. En Advocaat kun je het wel toevertrouwen om er een goed geheel van te maken. PSV moest zich vorig seizoen meer aan ons aanpassen. Vanavond hebben ze op een heel goede manier aanvallend gespeeld. Vergeet overigens niet dat ik Van der Weerden en Ronaldo ook heb willen aantrekken.”

Het heeft wat miljoenen gekost, maar PSV heeft weer een elftal waar muziek in zit. Aan Advocaat de taak om van een diamant een briljant te maken. “Dit is nog een relatief vrij jonge groep”, constateert de PSV-trainer. “De gemiddelde leeftijd ligt tussen de 23 en 24 jaar. Er zit nog genoeg rek in. We kunnen vanuit een eigen concept spelen. We lijden niet zoveel balverlies meer als vorig seizoen. Vanavond ging het in één opzicht niet goed. In de eerste helft werd de bal nog via de backs naar de middenvelders getransporteerd, maar in de tweede helft sloegen ze die fase over. Toch bespeur ik een grote volwassenheid bij deze groep spelers. Kijk naar Ernest Faber. Hij verdedigde niet alleen sterk, hij speelde de bal ook goed in de voeten van een ploeggenoot.” Advocaat zal zelden overdrijven en deed dat ook gisteravond niet.