'Een miljoen tranen' na moord op Rabin

JERUZALEM, 6 NOV. De Israelische premier Yitzhak Rabin, die zaterdagavond in Tel Aviv door een joodse extremist werd vermoord, is vanmiddag in Jeruzalem begraven. “Een miljoen tranen”, luidt vandaag de openingskop van Israels grootste krant, Yediot Ahronot.

Meer dan 40 buitenlandse regeringsleiders en staatshoofden zijn naar Israel gereisd om Rabin de laatste eer te bewijzen. Onder de gasten zijn zes Palestijnse 'ministers' en vertegenwoordigers van zes Arabische landen - Egypte, Jordanië, Marokko, Oman, Qatar en Mauretanië - die zo blijk geven van de onder Rabins leiderschap bewerkstelligde verandering in het Midden-Oosten. De Egyptische president, Hosni Mubarak, is voor het eerst sinds hij 14 jaar geleden aan de macht kwam, naar Israel gekomen. Ook de Amerikaanse president Clinton, zijn voorgangers Carter en Bush, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Boutros Boutros-Ghali, en koningin Beatrix wonen de plechtigheden bij. Ruim 10.000 politiemannen, militairen en veiligheidsagenten beschermen hen.

Misschien wel een miljoen Israeliërs hebben hun vermoorde premier, die lag opgebaard bij het parlementsgebouw in Jeruzalem, gisteren en vandaag de laatste eer bewezen. Rabin werd vanmiddag vervolgens, begeleid door 5.000 genodigden, begraven op de Herzlberg in West-Jeruzalem, nadat in het hele land 2 minuten stilte in acht waren genomen. Later zou de Knesset in bijzondere zitting bijeenkomen om de toespraken te horen van onder anderen de Jordaanse koning Hussein, president Clinton en waarnemend premier Shimon Peres.

Na afloop van de grootste vredesdemonstratie ooit in Israel werd Rabin door de 27-jarige rechtenstudent Yihal Amir, van anderhalve meter afstand, met twee kogels neergeschoten. Rabin (73) overleed korte tijd later in een ziekenhuis. De dader werd onmiddellijk gearresteerd. “God heeft me de opdracht gegeven”, zei hij vanochtend tegen de rechter. “Ik deed het om een eind te maken aan het vredesproces. We moeten een kille afweging maken.”

Door de moord op Rabin is diens regering een overgangsregering geworden. President Weizman zal een kabinetsformateur moeten benoemen voor het vormen van een nieuwe regering. Tijdens een bijzondere zitting van de Israelische regering, waarbij de lege stoel van Rabin met een zwarte lap was overdekt, werd Rabin herdacht en werd Peres als tijdelijk premier gekozen. De Likud-partij heeft gisteren laten weten dat zij niet is geïnteresseerd in de benoeming van partijleider Binyamin Netanyahu tot kabinetsformateur, omdat een regeringswisseling niet door moord tot stand mag komen.

De Palestijnse leider Yasser Arafat, de afgelopen paar jaar veranderd van een tegenstander in een partner in het vredesoverleg, is om zowel intern-Israelische als Palestijnse politieke overwegingen niet naar Jeruzalem gegaan. Maar Arafat zei “zeer bedroefd en zeer geschokt te zijn door deze afschuwelijke en vreselijke misdaad tegen een van de dappere leiders van Israel”. “Niet alleen ik bied mijn condoleances aan, het hele Palestijnse volk doet dat”, aldus Arafat.

Sinds de Israelische bezetting van Oost-Jeruzalem in 1967 heeft geen Arabische leider Jeruzalem bezocht en president Mubarak onderstreepte vanochtend ook dat “dit bezoek geen politieke betekenis heeft, ik ben hier voor rouwbeklag gekomen”. Ook koning Hussein riskeerde de woede van een aanzienlijk deel van zijn oppositie. Maar “ik heb een vriend verloren”, zei Hussein, “een man die ik bewonderde en respecteerde”. Bij de begrafenis verscheen hij met de traditionele rood-wit geblokte Bedoeïenen hoofddoek.

Rabins dood ontlokte ook uitingen van vreugde, zowel onder joodse als onder Arabische en islamitische tegenstanders van het vredesproces. Volgens de president van Iran, Rafsanjani, was de moord op Rabin een daad van “goddelijke gerechtigheid”. Ook in Libië werd de dood van Rabin met vreugde begroet. “Rabin was een racistische zionist met vuile handen, bezoedeld met Palestijns bloed”, aldus een Libische krant.