Aantal taken Boris Jeltsin naar premier

MOSKOU, 4 NOV. De Russische president Boris Jeltsin heeft enkele van zijn presidentiële taken tijdelijk overgedragen aan premier Tsjernomyrdin. Deze heeft dat gisteren bevestigd.

Het was de eerste keer dat in Moskou openlijk werd toegeven dat Jeltsin vanaf zijn ziekbed niet al zijn verantwoordelijkheden kan uitoefenen.

“De president moet gedeeltelijk worden ontlast van deze taken om hem een beter kans te geven te herstellen”, zei Tsjernomyrdin. De werkzaamheden van de ministeries van defensie, buitenlandse zaken, binnenlandse zaken en van de staatsveiligheidsdienst FSB, die in het huidige Russische staatsbestel rechtstreeks onder de president vallen, zullen voorlopig door de premier worden “gecoördineerd”.

Maandag al had Tsjernomyrdin op een dergelijke overdracht van bevoegdheden gezinspeeld, maar hij had zijn opmerking toen niet toegelicht. Op die dag onderstreepte de premier nog dat “de president alle belangrijke landszaken beslist”. Gisteren zei Tsjernomyrdin: “Natuurlijk zullen wij de president in alle sleutelkwesties om advies vragen.” Hij herhaalde echter ook: “Ik ben blij dat Boris Nikolajevitsj beter wordt en aan documenten werkt.”

De Russische president is gisteravond voor het eerst op televisie verschenen sinds hij vorige week donderdag met hartklachten in het ziekenhuis werd opgenomen.

“Ik voel mij niet slecht, het herstel verloopt volgens plan”, zei Jeltsin in opnamen die eerder op de dag waren gemaakt tijdens een ontmoeting met premier Tsjernomyrdin.

De Russische president droeg een blauw met wit trainingspak en zat in een stoel, terwijl in een andere stoel Tsjernomyrdin aandachtig naar zijn woorden luisterde, zo toonden de beelden die iets minder dan een minuut duurden. Volgens de nieuwslezer hielden Jeltsin en Tsjernomyrdin een “werkbespreking”.

De televisiebeelden lijken bedoeld om een eind te maken aan speculaties in de media over de gezondheid van de president. De afwezigheid van Jeltsin kwam precies in een week vol onrust over de uitsluiting van enkele partijen bij de komende parlementsverkiezingen. De uitsluiting wegens procedurefouten van de partijen van Grigori Javlinski en Aleksandr Roetskoj - allebei critici van Jeltsin en zelfverklaarde kandidaten voor het presidentschap - werd in sommige kranten toegeschreven aan duistere krachten in het Kremlin.

Pag.5: Partij van Roetsjkoj toch bij verkiezing

De storm over het verkiezingsschandaal luwde gisteren iets, toen het Hooggerechtshof de centrale verkiezingscommissie gelastte de partij van de nationalist Roetskoj alsnog tot de verkiezingen toe te laten. Het hof zou vandaag de beraadslagingen voortzetten over de hervormingsgezinde partij van Javlinski, die evenals Roetskoj tegen de uitsluiting in beroep is gegaan.

Ondanks de televisiebeelden weet nog steeds bijna niemand in Moskou hoe het nu echt met de president is gesteld. Sinds de 64-jarige Jeltsin vorige week donderdag voor de tweede keer binnen vier maanden met spoed in het ziekenhuis werd opgenomen, is nog geen gedetailleerde informatie verstrekt. Aanvankelijk werden behalve zijn artsen alleen zijn echtgenote Naina en zijn lijfwacht generaal Aleksandr Korzjakov tot de president toegelaten, vanaf woensdag ook adviseur Viktor Iljoesjin en vanaf donderdag premier Tsjernomyrdin.

De bezoekers lieten zich niet eensgezind uit. “Er is geen reden voor paniek over de gezondheid van mijn echtgenoot”, zei Naina Jeltsin. Korzjakov meldde: “Hij zag er fit uit. Hij maakt grapjes en werkte met documenten.” Maar Iljoesjin zei na afloop van zijn eerste tien minuten durende bezoek aan de president woensdag: “Ik kan helaas niet zeggen dat hij er goed uit ziet.” Verder dan dit gaan de medische bulletins van het Kremlin niet. Jeltsins arts heeft een weinig zeggend interview gegeven waaruit alleen duidelijk werd dat de president nog ten minste drie weken in het ziekenhuis moet blijven.

In de Russische media is de afgelopen week gespeculeerd over de redenen om de informatie zo beperkt te houden. Grootste gemene deler in die berichten is dat mensen rondom rondom Jeltsin zouden willen voorkomen dat de presidentiële bevoegheden aan de premier worden overgedragen. Met name iemand als generaal Korzjakov onderhoudt slechte relaties met de huidige premier en hoeft er onder een (waarnemend) president Tsjernomyrdin niet op te rekenen zijn functie - die bijvoorbeeld als dienstauto een Mercedes in de 600-serie met zich meebrengt - te kunnen behouden.

Volgens de grondwet moet de premier de taken van de president overnemen als de president door gezondheidsproblemen langdurig zijn taken niet kan uitvoeren. De waarnemend president moet binnen drie maanden nieuwe presidentsverkiezingen uitschrijven. Maar precieze criteria voor het moment van zo'n machtsovername ontbreken.

Gisteren bleef nog onduidelijk wie nu precies Tsjernomyrdin heeft gevraagd tijdelijk enkele van Jeltsins taken over te nemen. Jeltsin zelf? De premier antwoordde daarop 's middags alleen dit: “Ik kon aan zijn ogen zien dat hij vond dat Tsjernomyrdin maar wat harder moet werken.” Dat deed het ergste vrezen: in sommige kranten was al geschreven dat de president aan een beademingsapparaat lag. Die gedachte is voorlopig de kop ingedrukt met de televisiebeelden van gisteravond.