Uitbreiding spoornet leidt tot dagelijkse vertraging

ROTTERDAM, 3 NOV. De bouw aan het spoorwegnet vormt een van de belangrijkste oorzaken van de vertragingen waarmee reizigers tegenwoordig vrijwel dagelijks worden geconfronteerd, met name in de Randstad. Die bouw is nodig om de capaciteit van het spoorwegnet uit te breiden.

Decennia lang beperkten de werkzaamheden aan het spoor zich voornamelijk tot onderhoud. De ontwikkeling van het spoorvervoer gaf daar ook alle aanleiding toe. Het aantal reizigerskilometers was tussen het midden van de jaren vijftig en 1990 slechts twintig procent toegenomen. Ook het goederenvervoer stagneerde. Het aantal tonkilometers is nu even hoog als rond 1950.

Met de invoering van de OV-kaart voor studenten en dienstplichtigen bleek ineens hoe klein de speelruimte op het drukbereden net eigenlijk was. De toename van het aantal reizigerskilometers met vijftig procent tussen 1989 en 1991 leidde tot bomvolle treinen in de Randstad. Aanschaf van nieuw materieel, waaronder vele dubbeldekkers, heeft het aantal zitplaatsen inmiddels zover opgevoerd dat gedwongen staan alleen nog in de spits voorkomt.

Inzet van meer treinen leidde ertoe dat ze elkaar steeds vaker in de weg zaten. Het in 1988 door de NS gepresenteerde plan Rail 21 bevatte een blauwdruk voor een forse capaciteitsuitbreiding. De eerste fase daarvan is volgend jaar voltooid. Enkele weken geleden heeft minister Jorritsma bekendgemaakt welke projecten in de tweede fase zullen worden gerealiseerd.

Een belangrijk aspect van Rail 21 is dat vrijwel alle grote verbindingen in het westen van het land ten minste viersporig worden. Doordat er dan in elke richting twee sporen liggen, een voor snelle en een voor langzame treinen, vebetert de doorstroming op het net. Veel van de werkzaamheden hebben plaats terwijl de treinen gewoon rijden, zij het veelal met snelheidsbeperkingen. Maar soms is het nodig een baanvak voor alle verkeer te sluiten. Een buitendienststelling heet dat in jargon.

Dit weekend gaat bijvoorbeeld een deel van het station Leiden dicht voor treinverkeer. Dat betekent dat de laatste drie stoptreinen op zondagavond van Utrecht/Alphen aan den Rijn naar Leiden niet verder zullen rijden dan Leiden Lammenschans. Op het laatste stuk worden bussen ingezet. Zondag is het traject tussen Heerhugowaard en Anna Paulowna het grootste deel van de dag (tot 17.00 uur) gesloten in verband met vernieuwing van het besturings- en beveiligingssysteem. In de nacht van zaterdag op zondag en die van zondag op maandag zullen de nachttreinen niet stoppen op Schiphol, maar worden omgeleid via Haarlem (waar overigens niet wordt gestopt). Er rijden bussen van Amsterdam CS naar de luchthaven, alsmede pendeltreinen vanaf Leiden.