Toink, grrr en zzzzz

Agata Zwierzyñska: Ten Language Sound Dictionary, Idea Books, Amsterdam, 1995; ƒ 29.50.

Wil je niezen in het Chinees of smikkelen in het Duits? Of ruik je liever in het Perzisch, lach je het liefst in het Spaans en gaat er geen dag voorbij dat je een koe spreekt die in het Pools zou willen loeien? Het kan ook dat het al lang in je bedoeling lag om iemand in het Engels een klap te geven. Het lijken onmogelijke wensen. Denk maar aan alle klokken die hopen in het Hindi te mogen beieren en aan de pistolen die er al jaren op vlassen in het Russisch te kunnen knallen. Er is zelfs een deftige koekoek die er alles voor over heeft om in het Frans te mogen roepen.

Voor de Nederlandse mensen, dieren en dingen die al jaren naar een andere klank verlangen, is er belangrijk nieuws: de Ten Language Sound Dictionary is verschenen. Dit rode boekje van 64 bladzijden werd bedacht en uitgevoerd door de Poolse ontwerpster Agata Zwierzyñska. Wacht, de titel moet ik misschien even voor je vertalen. Nee, niet in het Perzisch of het Chinees, dat zou je aan Nasim Khaksar en Farida Jong moeten vragen. Samen met acht andere talenwonders hebben zij Agata geholpen om boem, piep, klabam, snif, bzzz, mmmmm, klok, grrr, toink, boeh, vroem en zoveel andere alledaagse geluiden te beschrijven met als slot het zzzzzz van de slaap.

Het Tien Talen Geluidswoordenboek, zo zou het in het Nederlands moeten heten. Op elke bladzijde staat een tekening en als je die bekijkt begrijp je meteen welk geluid er wordt bedoeld. Dit is de volgorde van de talen: Chinees, Duits, Spaans, Engels, Frans, Hindi, Perzisch, Nederlands, Pools en Russisch.

Achter elk woord staat de zogenaamde fonetische spelling die zegt hoe je al die vreemde woorden moet uitspreken. Handig bij het Chinees, Hindi, Perzisch en Russisch maar verder zou ik me daar niet te veel van aantrekken. De bladzijden bij dit stukje zijn gemakkelijk genoeg.

Als je die grappige klanken probeert uit te spreken schiet je steeds in de lach. En aan het eind denk je al die talen werkelijk een beetje te kunnen spreken. Wie kan hoesten in het Russisch, plonzen in het Pools, grommen in het Spaans of drinken in het Chinees is al heel ver in een vreemd land doorgedrongen.

Het boek van Agata Zwierzyñska is zeldzaam mooi - voor kinderen en volwassenen. Het is net of het al jaren bestaat. Klop klop hoor je bij ons als een vrouw in een huis naar binnen wil. Lees zelf maar in het boek hoe dat in China of Spanje klinkt. En als er niet open wordt gedaan, wat hoor je dan? Boem boem, dat spreekt vanzelf. Als dat gebeurt heeft Agata het huis veel groter getekend, net of ook een geluid de dingen die je ziet werkelijk kan veranderen.