Tegenstander president dood; Noodtoestand in Colombia na politieke moord

BOGOTÀ, 3 NOV. De Colombiaanse president, Ernesto Samper, heeft een noodmaatregel uitgeroepen na de moord, gisteren, op de oppositionele politicus en diplomaat Álvaro Gómez Hurtado.

Gómez Hurtado (76), als leider van de conservatieve partij, oud-senator en drievoudig presidentskandidaat een fel criticus van Samper, werd door twee mannen met automatische wapens neergeschoten op het terrein van een universiteit in de hoofdstad Bogotà, waar hij een toespraak had gehouden.

Gómez Hurtado stierf na een uur in een ziekenhuis aan zijn verwondingen. Een assistent werd bij de aanslag eveneens gedood. Een lijfwacht en een straatkoopman raakten gewond. De moordenaars ontkwamen per motorfiets.

“Het hele land rouwt”, zei Samper in een nationaal uitgezonden televisie- en radiotoespraak, waarin hij zwoer de schuldigen van “deze aanslag op de hele natie” te zullen straffen. De aanslag is opgeëist door een groep die zichzelf 'Waardigheid van Colombia' noemt. “Er kunnen meer acties verwacht worden”, aldus een man in een telefoongesprek met een radiostation, die zei namens de groep te spreken. Dezelfde beweging zou een eerdere aanslag op Sampers advocaat hebben opgeëist, die daarbij gewond raakte.

Samper zei later de noodmaatregel - bekend als estado de conmoción interior; een stadium voor de 'staat van beleg' - genomen te hebben om te voorkomen dat “het land wordt overgenomen door de narco-guerrilla, delinquenten, subversieven of criminele organisaties”. De maatregel, die negentig dagen duurt, geeft de president vérgaande bevoegdheden, zoals het uitvaardigen van decreten op het gebied van nationale veiligheid, waarbij hij geen toestemming hoeft te vragen aan het parlement. Samper zei dat de grondwet niet wordt opgeschort en ook de persvrijheid zou niet in het geding zijn. Eerder dit jaar nam Samper dezelfde maatregel. Het Hooggerechtshof heeft die toen “ongrondwettelijk” genoemd.

Samper heeft zichzelf uitgebreidere bevoegdheden gegeven op het moment dat het openbaar ministerie onderzoekt of de president tijdens zijn verkiezingscampagne in 1994 geld heeft aangenomen van het drugskartel van de stad Cali. Gómez Hurtado heeft verscheidene keren Samper opgeroepen zijn ontslag te nemen wegens de vermeende bijdragen.

Gómez Hurtado, wiens vader in de jaren vijftig president van Colombia was, zat de grondwetgevende vergadering voor die in 1991 een nieuwe grondwet opstelde. Hij is ambassadeur in de Verenigde Staten geweest. Bij de voorlaatste presidentsverkiezingen in 1990 eindigde hij als tweede. De VS hebben de moord onmiddellijk in felle bewoordingen veroordeeld.

De relaties tussen Colombia en de VS zijn sterk verkild na Amerikaanse beschuldigingen dat Colombia geen ernst maakt met het bestrijden van de drugskartels. De Amerikaanse drugsbestrijdingsdienst DEA heeft gezegd te geloven dat Samper banden heeft onderhouden met het Cali-kartel. Vorige week bevroren de VS de activiteiten van bedrijven die zouden helpen bij het witwassen van Colombiaanse drugswinsten. De VS zijn de grootste markt voor Colombiaanse cocaïne.

Politici in Colombia zeiden te vrezen voor een nieuwe golf van politiek geweld, zoals de terreuraanslagen door het Medellín-kartel in de late jaren tachtig. Toen kwamen drie presidentskandidaten om bij aanslagen. (Reuter, AFP, AP)