NowHere

NowHere, Vestdijk 80A, Eindhoven. Do t/m zo 12-18u. T/m 17 dec. Catalogus ƒ 5,-

Een zacht getingel en getik en er is licht. Ook al heb je er nooit bewust naar geluisterd, toch kent iedereen het geluid van een neonbuis die aangaat. Bij de installatie van Takashi Sasaoka en Soichi Arichi duurt het even voordat je beseft dat er meer te zien is dan de golvende beweging van het verlichte gas in de neonbuizen die op de grond staan. De aan- en uitflitsende lampen aan het plafond begeleiden dit beeld met een subtiel, nauwelijks hoorbaar concert.

Dit werk van Sasaoka en Arichi is een van de twaalf installaties van Japanse en Nederlandse kunstenaars op de tentoonstelling NowHere die gehouden wordt in een voormalige tapijtfabriek in Eindhoven. NowHere is een uitwisselingsproject van het Eindhovense Apollohuis en Gallery Surge in Tokio. Na deze manifestatie reizen de kunstenaars naar Tokio om daar in een oude school andere werken te maken.

Een bezoek aan NowHere scherpt de zintuigen. De installaties vestigen de aandacht op allerlei kleine gebeurtenissen die hier en nu plaatsvinden. Sommige kunstenaars gebruiken nieuwe media en geavanceerde technieken, de meesten houden het echter simpel. Zo maakt Felix Hess door een woud van kleine papieren vaantjes steeds wisselende luchtstromingen in een kamer zichtbaar. Terwijl bij Hess stilte heerst, heb je bij de installatie van Christiaan Zwanikken het gevoel of je een volière betreedt waar zojuist ruzie is uitgebroken. Elektronisch bestuurde vogels belagen elkaar heftig bewegend en krijsend.

Kazue Mizushima spande een web van metalen- en nylon draden met papieren bekertjes door een ruimte. Tijdens een performance bracht zij op deze snaren een speciaal voor dit instrument gecomponeerd muziekstuk ten gehore. Mizushima's werkwijze toont veel overeenkomst met die van Paul Panhuysen, de directeur van Het Apollohuis, die behalve organisator ook deelnemer is. Panhuysen spande ook snaren en metalen trommels door een ruimte. Zijn installatie wordt deels elektronisch, deels met de hand bespeeld.

NowHere is een duidelijke demonstratie van de filosofie van het Apollohuis dat dit jaar zijn derde lustrum viert. In de catalogus citeert Panhuysen de initiator van de eerste Fluxus-festivals, George Maciunas: de kunstenaar moet aantonen dat alles kunst kan zijn en dat iedereen kunst kan maken. Dit anarchistische standpunt heeft onmiskenbaar aantrekkelijke kanten. De toeschouwer wordt meestal heel direct aangesproken. Sinds het begin van de jaren zestig heeft deze open, onorthodoxe aanpak interessante mengvormen voortgebracht op het gebied van beeldende kunst, muziek, theater en dans. De laatste tijd duikt dezelfde behoefte aan ongebreidelde vrijheid weer op bij jonge kunstenaars. In Eindhoven is daar echter nog weinig van te bespeuren. Te vaak bekruipt je een gevoel van déja-vu van Fluxus.