Marijke van Warmerdam

Galerie Van Gelder, Planciusstraat 9B, Amsterdam. Di t/m za 13-17.30u. T/m 29 nov. Prijzen van ƒ 280,- tot ƒ 22.350,-.

De tentoonstelling La fille aux crêpes met nieuw werk van Marijke van Warmerdam is niet alleen verrassend, maar ook een beetje verwarrend. Behalve een simpel bordje met de titel van de expositie dat als multiple te koop is, hangt er een zwart-wit foto van een pannekoek die als een soort maan door een keuken zweeft. Af en toe klinkt er klokgelui en op onverwachte momenten zet een poef zich plotseling in beweging.

Marijke van Warmerdam (1959) is, zoals zij eens in Metropolis M zei, 'geen kunstenaar die iets uit het niets creëert. Ik stel mijn beelden samen.' Zij behoudt zich bovendien de vrijheid voor om telkens te kiezen voor een medium dat zij geschikt vindt. Dit jaar vertegenwoordigde Van Warmerdam, samen met Marlene Dumas en Maria Roosen, Nederland op de Biennale in Venetië. De drie nieuwe films die nu bij Galerie Van Gelder te zien zijn, sluiten thematisch aan bij de films die in Venetië draaiden.

In de films van Marijke van Warmerdam krijgen alledaagse gebeurtenissen - een man onder de douche, een meisje dat een handstand maakt - doordat ze continu zonder begin of einde worden vertoond, een bijzondere, poëtische lading. Ook de nieuwe film van een blondine die haar haar föhnt wordt doorlopend als een film-loop op een groot scherm geprojecteerd. Bij de videofilm van een jongen die een voetbal op zijn hoofd balanceert, is er voor het eerst wel sprake van een dramatisch verloop: de film eindigt na ruim negen minuten als de bal onbedoeld van het hoofd valt.

Tussen deze twee uitersten neemt Rijst een tussenpositie in. Deze korte film van een Indonesisch meisje dat vrolijk lachend een mand rijst leeggooit wordt geprojecteerd op een dun papiertje dat nauwelijks groter is dan een briefkaart. Bij elk zuchtje wind krult het blaadje om. Tussen de herhaling van de handeling is een korte rustpauze ingelast. Terwijl de film-loop doordraait, bevriest het beeld van het meisje even tot een still. Rijst toont heel indringend een vluchtig moment dat je, ondanks de herhaling, telkens opnieuw als iets voorbijgaands beleeft.