Amerikaanse autoriteiten wijzen Daiwa de deur

NEW YORK, 3 NOV. De Amerikaanse overheid zet de Japanse Daiwa Bank het land uit. De bank moet al zijn filialen binnen 90 dagen sluiten. Dat heeft de openbare aanklager Mary Jo White gisteren bekendgemaakt.

Het besluit volgt op een financieel schandaal van de bank waarbij een Daiwa-handelaar, Toshihide Iguchi, in elf jaar tijd 1,1 miljard dollar verloor. De openbare aanklager heeft in samenwerking met federale bankinstanties, de Securities and Exchange Commission (SEC), de Amerikaanse instantie die toezicht houdt op de effectenhandel, 24 strafklachten tegen de bank uitgevaardigd. Dat zijn onder meer samenzwering, valsheid in geschrifte, het hinderen van bankcontroleurs en rechercheurs in hun onderzoek, diefstal en het verzwijgen van 1,1 miljard dollar aan verliezen. De boete kan 1 miljard dollar bedragen.

White zei dat Daiwa al sinds 1988 controleurs van de SEC heeft misleid. Terwijl ze in het ene filiaal in Manhattan de boeken controleerden ging de handel in een ander filiaal verder, terwijl daar volgens de opgave van de bank officieel niet eens een dealing room was. Vorige maand maakte Iguchi bekend dat sommige van zijn superieuren al jarenlang op de hoogte waren van de verliezen. De bank ontkent dit. In juli van dit jaar schreef Iguchi een brief naar zijn meerderen in Japan en bekende dat hij had gefraudeerd. Vervolgens lichtten Japanse Daiwa-topmannen wel de Japanse centrale bank in maar niet de Federal Reserve Bank (Fed) in New York. Het duurde tot september voordat de Fed iets te horen kreeg. Voor de Amerikanen is het onbegrijpelijk - en onvergeeflijk - dat Iguchi uitsluitend de Japanse hiërarchielijn volgde en dat zijn superieuren dat ook deden. Een in de VS opererende bank is immers allereerst verantwoording schuldig aan Amerikaanse toezichthouders.

Twee weken geleden werd bekend dat ambtenaren van de Fed al enkele jaren geleden bij de Daiwa Bank hebben geklaagd over de handelmethoden van Iguchi. Daiwa zegde op een vergadering van 4 oktober 1994 toe dat er meer toezicht zou komen op Iguchi. Als de Fed toen had geëist inzage te krijgen in de boeken van de bank, hadden de inspecteurs het schandaal waarschijnlijk meteen ontdekt.

Daiwa heeft filialen in Atlanta, Baltimore, Boston, Chicago, Dallas, Houston, Los Angeles, Miami, Minneapolis, New York, Philadelphia, Pittsburgh, St. Louis, San Francisco en Tampa. De bank heeft een grootscheepse, wereldwijde reorganisatie aangekondigd waarbij het werknemersbestand wordt teruggebracht van 9.600 tot 7.000.

De resolute uitzetting van de Daiwa Bank wordt door sommige analisten gezien als een boodschap aan Japan om openheid over bankzaken te betrachten. Nu er in de VS twijfel is over zwakke broeders in het Japanse banksysteem willen de Amerikanen optimale communicatie over eventuele moeilijkheden. De gang van zaken in de Daiwa-affaire is daarbij een voorbeeld van hoe het niet moet en de zware straf voor Daiwa heeft daarbij een voorbeeldfunctie.