Werken aan de Celestijnse belofte; De betekenis van een café noir

Meer aandacht voor de mystieke dimensie in het leven zou leiden tot een vreedzamer en harmonieuzer met elkaar om gaan. Dat is een van de boodschappen van James Redfield's roman De Celestijnse belofte. Sinds de verschijning studeren overal ter wereld, ook in Nederland, mensen op zijn 'inzichten'. 'Maak van jezelf het middelpunt.'

Er zitten drie cursisten in de Utrechtse huiskamer van Tineke van der Klok en Guido Sleddens. Guido leest de samenvatting voor van het zogeheten derde inzicht uit het boek De celestijnse belofte. “Het derde inzicht beschrijft een nieuwe kijk op het universum, dat een energiedynamiek blijkt te zijn. We weten nu dat de wereld om ons heen niet uit materiële substantie bestaat. Dankzij de vele ontdekkingen van de moderne natuurkunde en de groeiende synthese met de oosterse wijsheid beseffen we dat het universum een enorm energieveld is, een quantumwereld waarin alle verschijnselen samenhangen en op elkaar reageren. Dankzij de wijsheid van het oosterse denken weten we dat wij die universele energie kunnen aanboren. Met onze gedachten en intenties projecteren we die naar buiten en beïnvloeden we onze werkelijkheid en die van anderen.”

De cursisten Marian, Denise en Ina kijken voor zich uit en naar elkaar. Wat is de betekenis van het derde inzicht voor hun eigen leven? Daarover gaat het vandaag, de derde keer dat ze uit enthousiasme voor De celestijnse belofte bij elkaar komen. Om beurten laten de cursisten hun gedachten de vrije loop. Ze komen tot de conclusie dat door aan te nemen dat de wereld een voortdurend spel van elkaar beïnvloedende energieën is, het bewustzijn wordt verruimd. Er zijn geen vaste grenzen tussen de mensen meer, je maakt overal deel van uit, of je wilt of niet, altijd sta je in contact met de omringende wereld. Guido: “Dat schept ook een gevoel van verantwoordelijkheid. Je voelt meer verantwoordelijkheid naarmate je je meer bewust bent van je relaties tot de omgeving.” Tineke: “Besef dat je zelf het centrum van beïnvloeding bent.”

Sinds de publikatie van het boek De celestijnse belofte van de Amerikaanse psychotherapeut James Redfield schieten overal ter wereld de studiegroepen over deze spirituele avonturenroman als paddestoelen uit de grond. Het boek beschijft in romanvorm de wijze waarop mensen een hoger bewustzijn kunnen bereiken door stap voor stap een nieuw inzicht aan te nemen over zichzelf en de wereld. Ruw gezegd komt het erop neer dat we de betekenis van toevalligheden in ons leven nooit genoeg kunnen waarderen, maar dat we ieder toeval als een vorm van liefde kunnen ervaren. De mens kan zich op de kosmische energie aansluiten door zich te concentreren op de schoonheid van de natuur. Het is goed om je intuïtie te volgen. Deze manier van leven zou een einde kunnen maken aan de oneindige herhaling van het levensdrama van mensen, hun neiging om ervaringen uit het verleden klakkeloos met het huidige leven te verweven met alle gewelddadige gevolgen van dien. Door meer aandacht voor de mystieke dimensie in het leven zou het mogelijk worden om vreedzamer met elkaar om te gaan, meer in harmonie met de omgeving, zegt Redfield.

Van het boek zijn in de Verenigde Staten sinds 1993 ongeveer 800.000 exemplaren verkocht. Van de Nederlandse vertaling zijn er sinds vorig jaar november ook al 100.000 stuks over de toonbank gegaan. Bovendien verscheen enkele maanden geleden Het celestijnse werkboek, waarin James Redfield behalve een vracht aan esoterische achtergrondinformatie ook een groot aantal oefeningen heeft opgenomen aan de hand waarvan belangstellenden zich de zogeheten negen inzichten eigen kunnen maken. Het is dit werkboek waar de studiegroepen in Nederland zich tijdens de cursussen op baseren. Het Amsterdamse centrum voor nieuwetijdsdenken Oibibio geeft cursussen over De celestijnse belofte, en behalve in Utrecht zijn ook in Eindhoven, Roosendaal en Nijmegen groepjes opgericht. Uitgeverij De Boekerij publiceert binnenkort een kalender met spreuken uit De Celestijnse belofte en foto's uit de binnenlanden van Peru, het land waar de roman zich afspeelt. Komend voorjaar ligt waarschijnlijk het vervolg op De celestijnse belofte in de winkel, waarin Redfield het tiende inzicht zal beschrijven.

In Roosendaal wordt de cursus over De celestijnse belofte gegeven door Marianne De Bondt en organisatie-adviseur Pieter van der Gaag. Net als in Utrecht geeft het duo twee keer in de week een cursus, met in totaal veertien deelnemers. Pieter: “Dat ik deze cursussen geef, heeft te maken met idealisme. Ik wil mensen helpen om anders aan te kijken tegen de wereld waarin ze leven. Heel veel mensen leiden hun gewone leven met alles erop en eraan, maar hebben daarbij ook het gevoel dat er iets ontbreekt. Ze hebben heimwee naar iets onbekends, iets waarnaar ze op zoek willen gaan. Ik wil hen met die zoektocht helpen.”

Marianne omschrijft de cursus over het boek van James Redfield als een praktische toepassing van allerlei eerdere inzichten van andere denkers. “Het is heel ervaringsgericht.” Pieter: “Ik heb een boekenkast vol met geestelijke inzichten. De kracht van het boek van Redfield is dat hij daar de essentie van heeft weergegeven, het is een samenvatting van al die boeken.”

We vervolgen onze cursus in Utrecht bij Tineke van der Klok en Guido Sleddens. Wie het werkboek thuis had bestudeerd, wist al ongeveer welke kant het op zou gaan. Redfield geeft voor het zich eigen maken van het derde inzicht een aantal oefeningen om thuis energie op te bouwen, bijvoorbeeld door bewust energie naar alle delen van het lichaam te ademen, naar een bandje te luisteren met natuurgeluiden of trommelmuziek, de schoonheid van een bos bloemen aandachtig te bekijken, te tuinieren en te dansen. Energie opbouwen op het werk kan ook. “Maak van jezelf het middelpunt. Stel je voor dat je verbonden bent met energie vanuit de aarde en energie vanuit de hemel. Baad je in inwendig licht.” Ga in lunchtijd wandelen, zegt Redfield, of geef een plant heel langzaam water en luister naar het geluid van het water.

Na een verkwikkende meditatieoefening moeten Marian, Denise en Ina iets eetbaars uitkiezen en het aandachtig bekijken. Marian kiest een café noir koekje en vertelt dat ze vroeger als kind, afgezien van deze koekjes, nooit mocht snoepen. Die herinnering is haar bijgebleven en vermoedelijk daarom trekt het koekje haar aan. Denise zegt vooral aangetrokken te zijn door de vorm en structuur van een krakeling. Ina eet een appel en heeft daar niet zoveel gedachten bij, ze moet gewoon aan een appelboom denken, aan de natuur. Guido stapt even in de rol van cursist en neemt een café noir koekje. Na het opeten ervan zegt hij dat hem duidelijk is geworden dat het hem minder goed heeft gesmaakt dan hij vooraf had verwacht. “Ik eet koekjes blijkbaar vaak uit gewoonte”, zegt hij. Tineke: “Het blijkt dat eten veel met verwachtingen te maken heeft. Probeer een houding aan te leren van een buitenaards wezen, dat voor het eerst zo'n koekje eet en eigenlijk niet weet wat hij ermee aan moet.”

De volgende oefening bestaat uit het zorgvuldig bestuderen van een aantrekkelijk voorwerp in de kamer. Na enig gezoek bevinden zich voor de cursisten op tafel een doek, twee zeepstenen figuurtjes en een saxofoon. Vooral Marian geeft een uitgebreide omschrijving van haar voorwerp, de sax, die cursusleider Guido een week geleden van zijn broer blijkt te hebben gekregen. Marian: “Het is een sierlijk ding. Het is ingenieus hoe alles van dit instrument met elkaar samenhangt. Alles heeft een functie en is bedoeld om er een klank uit te krijgen. Er is ontzettend over nagedacht. Het is een diepgaand instrument.” In hoeverre zegt het voorwerp iets over haarzelf? Marian, lachend: “Het is een instrument dat er voor andere mensen heel ingewikkeld uitziet, maar er zit wel muziek in!”

Na een korte wandeling door Utrecht, waar de cursisten hun aandacht moeten vestigen op voorwerpen die normaal gesproken niet zo veel indruk maken (de was op een woonboot, werkzaamheden voor een sluis, graffiti), volgt onder leiding van Guido een oefening in het sturen van zowel positieve als negatieve energie aan elkaar. Tot slot krijgt iedereen een minuut waarderende aandacht van de anderen.

Als de drie cursisten weg zijn, praten we nog wat na. Guido wijst er met nadruk op dat bewustwording niets te maken heeft met egoïsme of navelstaarderij zoals het verwijt aan New Age wel eens klinkt. “Als je jezelf goed leert kennen, kun je ook beter een bijdrage aan de wereld leveren”, zegt Guido. Tineke: “Bewustwording is heel speels. Het is niet zo moeilijk als veel mensen denken. Het is met bewustwording als wanneer je iets hebt meegemaakt zoals dood of geboorte. Als er iemand dood is gegaan, dan zie je allemaal dingen in je omgeving die daar betrekking op hebben. Dat zijn toevalligheden die ontstaan als je er open voor staat. Het is zo gemakkelijk. Je buurman groeten, tien procent vaker iemand een lach schenken. Waarom zou je dat niet doen?”