Politie geeft les in positief gedrag

Op ruim tachtig basisscholen in de regio Rijnmond staan sinds kort politieagenten voor de klas. Zo'n 5.000 leerlingen uit de groepen 7 en 8 krijgen van de agenten les over de gevolgen van vandalisme, discriminatie en geweld. Met het project willen scholen, politie en gemeenten in Rijnmond voorkomen dat kinderen afglijden in de criminaliteit.

De gewone agent staat voor de klas. In uniform, maar zonder pistool. 'Want dat zou alleen tot cowboy-verhalen leiden.' En ook niet met dat belerende vingertje 'maar met een luisterend oor', zegt Gijs Baan, hoofd recherche van de politie Ridderkerk en projectleider van het schooladoptieprogramma 'Doe effe normaal'. Het doel van het programma is het bevorderen van het positief gedrag van kinderen ('Neem afstand van drugs, vandalisme, geweld en discriminatie') en het versterken van het vertrouwen van de jeugd in de politie.

'De politieman of vrouw adopteert een school', zegt Baan. Na schooltijd komt het kind 'zijn' agent op straat tijdens diens ronde opnieuw tegen. Dan moet hij niet hard weglopen, maar juist een praatje maken. 'Er moet een band groeien tussen kind en politieagent. We moeten af van het beeld van de boeman. Door ook open te staan voor de problemen van een kind kun je een vertrouwensman worden en misschien zelf een vriend.' De kosten van het project - zestig gulden per leerling aan les- en hulpmateriaal - worden door de Rijnmondgemeenten en de politie gedeeld.

De basis van het adoptieplan wordt gevormd door een cyclus van vijf lessen over ondermeer vandalisme, diefstal, het bureau Halt en gokverslaving. De lessen zijn ontwikkeld samen met de stichting Onderwijs en Samenleving. Elke leerling krijgt een leerboek en een werkmap. Felle kleuren, een stripfiguurtje en tien 'lesbrieven' waarop het onderwerp kort wordt besproken moeten de aandacht vasthouden. De lesstof is 'confronterend', zegt Baan. Zo wordt de schade van een vernielde abri of van graffiti op muren omgerekend in mountainbikes. Na elke les krijgen de kinderen een opdracht mee naar huis, zoals: schrijf de vernielingen die je tegenkomt rond je huis op en bereken de schade in tot verbeelding sprekende zaken zoals een mountainbike.

Baan kwam op het idee van het schooladoptieprogramma na een bezoek van vier maanden aan de FBI in Los Angeles. In alle Amerikaanse staten voert de politie met behulp van lesprogramma's al jarenlang succesvol strijd tegen drugs- en alcoholgebruik. In een recente toespraak pleitte minister Sorgdrager van justitie ook voor een dergelijke aanpak. Misdaadpreventie begint bij het primaire basisonderwijs, stelde Sorgdrager.

Volgens Baan is het niet de bedoeling dat de politieagent de rol van de docent gaat overnemen. 'We willen ons voegen in de rij van ouders, scholen en omgeving. Zij beïnvloeden het gedrag van kinderen als het gaat om veiligheidsaspecten.'

Ongeveer tachtig agenten hebben inmiddels een korte cursus achter de rug waarin ze met de educatieve en pedagogische aspecten van het lesgeven bekend zijn geraakt. Baan praat over een 'testjaar'. Na dit schooljaar komt er een evaluatie. Dan wordt gekeken of het project aangepast moet worden. Ook wordt bij de politie Rotterdam-Rijnmond gedacht aan een soortgelijk 'preventief' lesprogramma voor leerlingen van het voortgezet onderwijs. Aan het project 'Doe effe normaal' is ongeveer twee jaar gewerkt.