Inhoud

Natuurlijk moet de evolutieleer, zoals Borst betoogde, geëxamineerd worden in het centraal schriftelijk examen. Natuurlijk is het een storm in een glas water. Iedere biologie-leraar behandelt de evolutieleer toch wel. De evolutieleer is onderdeel van het biologie-programma en is wetenschappelijk belangrijk. Plaats van toetsing, centraal schriftelijk of schoolonderzoek, maakt voor het onderwijs weinig verschil, nou ja, hoort weinig verschil te maken. Centrale examinering bevredigt vooral emoties.

De tweede hoofdwet van de thermodynamica, die de neiging tot wanorde bij alle natuurkundige processen beschrijft, is helaas geen onderdeel van het programma, behoort niet tot de onderwijsinhoud voor havist en atheneïst en wordt dus helemaal niet behandeld. Dat komt niet door bezwaren van fundamentalistische zijde. Daarvoor is deze wet, die net zo belangrijk is als de evolutieleer, te abstract. Toch zou de tweede hoofdwet bij reli's op veel bezwaren kunnen stuiten. De wet maakt wonderen zo onwaarschijnlijk, dat ze zelfs als wonder niet op zullen treden. Op grond van de tweede hoofdwet is de kans op een opensplijtende Rode Zee heel klein.

Ach, onderwijsinhoud - het is een veel verwaarloosd onderwerp. Neem nu de plannen voor mavo en voorbereidend beroepsonderwijs. De mavo en het vbo worden met ingang van '98 heel anders. De laatste nota's hierover van het ministerie van OCW zijn geschreven door een dolgedraaide regelneef. Er zijn sectoren, leerwegen, vakkenpakketten, vaardigheden, facetten, educaties en vakkencombinaties, basis-, kern- en keuzedelen van vakken maar ook verplichte vakken, sectorvakken en keuzevakken. Er is een ontwikkelstandaard, een 5s-model en... een hoofdaannemer. Om gek van te worden.

Ondertussen worden, onopgemerkt, slechte beslissingen genomen. In het vbo woedt (nog steeds) de strijd tussen de algemene vorming en de beroepsvoorbereiding. De algemene vorming wint (nog steeds). “U lijkt zich.... uit te spreken voor veralgemenisering van het vbo ten nadele van het beroepsgerichte onderwijs”, schrijft de Onderwijsraad aan de staatssecretaris. Zij reageert pinnig: “...ik acht een betiteling van de beleidsvoorstellen met termen als 'veralgemenisering' niet terecht”. En dus wordt er veralgemeniseerd.

Veel bevlogen vbo-docenten vragen zich al jarenlang af, waarom de kinderen in het vbo op grond van verouderde linkse idealen worden doodgegooid met algemene vorming die ze niet lusten en die ze niet hoeven. Waarom wordt deze kinderen niet geleerd wat ze willen leren? Waarom is een licht uitgevoerde basisvorming niet voldoende? Waarom niet meer tijd ingeruimd voor beroepsgerichte vakken in het vbo? Dat spaart nog geld ook (in het mbo).

Een ander bezwaar. Netelenbos schuift, zonder dat een onderwijsmens in Nederland dat haar geadviseerd heeft, een aantal vakken op een hoop. Zo wordt aardrijkskunde en geschiedenis en economie het vak mens- en maatschappij; natuurkunde en scheikunde en biologie wordt science. Voor de nieuwe vakken wordt minder lestijd uitgetrokken. Het examen van een mavo-leerling zal in de toekomst minstens voor de helft uit talen bestaan, voor maximaal eenzesde uit zaakvakken en voor maximaal eenzesde, in plaats van maximaal de helft nu, uit de science-vakken.

Het is een drastische verschuiving in onderwijsinhoud ten nadele in het bijzonder van de beta-vakken. Onbegrijpelijk. De reorganisatie van mavo en vbo is in gang gezet om de aansluiting met het mbo te verbeteren. Deze samenvoeging van vakken leidt tot een slechtere aansluiting. De Onderwijsraad schrijft: “Hoe kan... worden voorkomen dat het vak 'science'... onvoldoende voorbereidt op de eisen van bijvoorbeeld technische en agrarische vervolgopleidingen?” Onbegrijpelijk dat er niet meer kritiek is. Van de Tweede Kamer bijvoorbeeld. Ach, weten die veel.