Ex-minister Malan gearresteerd voor moord op zwarten

KAAPSTAD, 2 NOV. De Zuidafrikaanse oud-minister van defensie Magnus Malan en tien hoge legerofficieren zijn vanmorgen formeel gearresteerd en vervolgens door de rechtbank in Durban op borgtocht vrijgelaten. De elf mannen, onder wie vier oud-generaals en een vice-admiraal, verschenen voor de rechtbank op beschuldiging van moord op dertien zwarten, acht jaar geleden, in een zaak die tot grote politieke opschudding heeft geleid. De rechtszaak wordt op 1 december voortgezet.

“Ik ben een christen en daar ben ik trots op”, verklaarde Malan bij het verlaten van de rechtbank. Hij sprak van “de grootste crisis” sinds Zuid-Afrika vorig jaar een democratisch land werd. “We gaan donkere tijden tegemoet”. President Nelson Mandela weigerde gisteren vrijwaring van vervolging te verlenen aan Malan, zelf een oud-generaal, en de legerofficieren. “Ik zal vervolging zeker niet tegenhouden”, zei Mandela in Johannesburg tegen verslaggevers.

Malan is de eerste politicus uit de tijd van het apartheidsbewind die terechtstaat voor misdaden. Het gebouw van de rechtbank stond vanmorgen onder zware politiebewaking. De elf worden verdacht van betrokkenheid bij de aanslag op het huis van een ANC-activist in KwaMakhutha in 1987 in de provincie KwaZulu/Natal. Daarbij werden dertien mensen, onder wie zeven kinderen, vermoord.

De zaak vloeit voort uit een politie-onderzoek naar doodseskaders in de provincie en de samenwerking tussen de staat en de Inkatha Vrijheidspartij in het conflict met het ANC. ANC-minister Sydney Mufamadi verklaarde vanmorgen tijdens een persconferentie dat het onderzoek zal worden voortgezet en dat iedereen tegen wie de politie bewijs van misdaden vindt, zal worden vervolgd “ongeacht de positie die hij bekleedt”. Op de vraag of dat ook zou gelden voor minister van binnenlandse zaken en Inkatha-leider Buthelezi en Nationale Partij-leider De Klerk, antwoordde de bewindsman bevestigend. Buthelezi en De Klerk zijn beiden lid van de regering van nationale eenheid.

President Mandela maakte gisteren duidelijk dat hij niet in de rechtsgang zal ingrijpen. “Als onschuldige mensen worden afgeslacht, inclusief zeven kinderen die tot geen enkele politieke partij behoren, een priester en leden van zijn congregatie, dan wil ik weten of dat het beleid was van de Nationale Partij”, aldus Mandela.

Pagina 4: De Klerk eist gelijke behandeling

Vice-president De Klerk, partijgenoot van Malan, wil dat de oud-bewindsman en de generaals tijdelijke vrijwaring krijgen, net als hoge ANC'ers die betrokken zijn geweest bij terreurdaden tijdens de apartheidsjaren. Zij kunnen hun daden later opbiechten bij de Waarheidscommissie, die amnestie kan verlenen. “Maar wat is het politieke doel van het vermoorden van onschuldige kinderen en bejaarden”, zei Mandela gisteren. “Was het beleid van de Nationale Partij om mensen neer te schieten zonder te weten tot welke partij ze behoorden?”

Vice-president De Klerk drong gisteren opnieuw aan op gelijke behandeling van leden van de veiligheidsmachten en de zwarte bevrijdingsbewegingen. De Klerk wees erop dat ANC'ers vrijwaring van vervolging hadden gekregen voor terreurdaden waarbij “onschuldige vrouwen en kinderen” om het leven zijn gekomen. “Dan heeft iedereen recht op precies dezelfde behandeling, onafhankelijk aan welke kant hij stond.”