Dayton: kwestie Oost-Slavonië in vrede oplossen

DAYTON, 2 NOV. De Kroatische president Tudjman en de Servische president Miloševic hebben tijdens het gisteren begonnen Joegoslavische vredesoverleg op een Amerikaanse militaire basis besloten de kwestie Oost-Slavonië vreedzaam te regelen.

De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken heeft na de openingsceremonie gezegd dat zijn land geen soldaten in Bosnië zal stationeren zolang Radovan Karadzic en generaal Ratko Mladic in Bosnisch Servië aan de macht zijn, omdat zij van oorlogsmisdaden worden verdacht.

Als het overleg tussen de presidenten Izetbegovic (van Bosnië), Tudjman en Miloševic op de luchtmachtbasis Wright-Patterson bij Dayton in de staat Ohio uitmondt in een vredesregeling, wil de Amerikaanse regering tot 20.000 militairen naar Bosnië sturen. Zij zullen deel uitmaken van een internationale troepenmacht die moet toezien op het naleven van de regeling. “Zij [Kradzic en Mladic] hebben in die onderneming niets te zoeken”, aldus Christopher.

Christopher sprak gisteren na de opening afzonderlijk met Tudjman en Miloševic. De twee zouden hem hebben toegezegd “te willen werken aan een volledige normalisatie van de relatie tussen beide landen”. De Kroatische regio Oost-Slavonië is sinds 1991 in handen van Serviërs. President Tudjman heeft de afgelopen weken herhaaldelijk gedreigd Oost-Slavonië met een militaire interventie te heroveren. De Serviërs van Oost-Slavonië hebben eerder deze week een voorstel voor een regeling van de kwestie verworpen.

De Izetbegovic, Tudjman en Miloševic ontmoetten elkaar gisteren voor het eerst sinds 1993, toen zij in Genève samen vergaderden over een eerder vredesplan. Na de openingsceremonie van gisteren zullen zij elkaar voorlopig niet ontmoeten. Op de basis zijn ze in drie afzonderlijke, identieke gastenverblijven ondergebracht waartussen de bemiddelaars zullen pendelen. Tijdens de opening gaven de drie presidenten elkaar aanvankelijk slechts een ijzig knikje. Na een gefluisterde interventie van Christopher gaven zij elkaar de hand.

Christopher riep hen vervolgens op “Bosnië-Herzegovina de kans te geven een land in vrede te zijn, en geen killing field”. Het overleg in Dayton noemde hij “de beste kans op vrede sinds het begin van de oorlog in Bosnië [in 1992]”. Hij vergeleek Bosnië met de recente akkoorden in het Midden-Oosten, Zuid-Afrika en Noord-Ierland waarvan volgens Christopher ook werd gezegd dat die “alleen in een mislukking konden eindigen”.

De Amerikaanse diplomaat Holbrooke, wiens pendeldiplomatie de presidenten in Dayton bijeen heeft gebracht, zei gisteren tegenover CNN dat de drie in het openbaar “de mond vol hebben van vrede”, maar “privé een zeer hard standpunt innemen”. Hij zei ook te vrezen voor “frictie binnen de Bosnische regeringsdelegatie”. (Reuter, AP, AFP)