Turkije boos: Koerden nu bijeen in Moskou

MOSKOU/ BRUSSEL, 1 NOV. Tot woede van Turkije is in Moskou deze week een nieuwe zitting van het omstreden Koerdische parlement in ballingschap geopend. Het Koerdische parlement, een initiatief van de radicale, in Turkije verboden Koerdische Arbeiderspartij (PKK), hield in april in Den Haag zijn eerste zitting en kwam in augustus in Wenen bijeen. In Moskou heeft het Russische parlement de Koerden onderdak geboden, verscheidene Russische parlementariërs wonen de zitting bij. Onder hen is de voorzitter van de commissie voor geopolitieke zaken, Viktor Oestinov, die volgens de Turkse pers opriep tot annulering van het verdrag van Lausanne van 1923. Dit verdrag verving het verdrag van Sèvres, dat Armeniërs en Koerden op termijn onafhankelijkheid toezegde, en omvatte de eerste erkenning van de moderne Turkse staat.

Het Russische ministerie van buitenlandse zaken veroordeelde gisteren de Koerdische bijeenkomst, en onderstreepte dat de “officiële autoriteiten daarmee niets van doen hebben”, aldus het persbureau Itar-Tass. Volgens het ministerie was de bijeenkomst van het parlement in ballingschap oorspronkelijk aangekondigd als een wetenschappelijk congres. “Rusland is altijd voorstander van de ontwikkeling van alomvattende, wederzijds voordelige relaties met het bevriende buurland Turkije”, aldus de mededeling.

De Amerikaanse regering, die eveneens haar bezwaren tegen de bijeenkomst in Moskou had kenbaar gemaakt, toonde zich “bemoedigd” door de mededeling van het ministerie. In Turkije heerst echter, in weerwil van de Russische verzekeringen, diepgaande onvrede over de verhouding tussen Moskou en de PKK. Vorig jaar was de PKK in staat twee conferenties in Moskou te organiseren. Ook de opening in december van een 'Koerdisch Huis' wekte wrevel in Ankara.

De Koerden op hun beurt wijzen op de aanwezigheid van een meer dan 100.000 zielen tellende Koerdische minderheid in Rusland. Nog eens een miljoen Koerden leven in de omringende ex-Sovjetrepublieken. De recente versoepeling door Ankara van artikel 8, het Turkse grondwetsartikel dat tot dusverre werd gebruikt om elk politiek debat over de Koerdische kwestie de kop in te drukken, is gisteren door verscheidene leden van het Europarlement als onvoldoende gekenschetst. Het Europarlement heeft goedkeuring van een douane-unie tussen Turkije en de Europese Unie eerder afhankelijk gesteld van ingrijpende democratische hervormingen in Turkije. De zaak komt begin december aan de orde, maar tijdens een discussie binnen de commissie voor buitenlandse zaken van het Europees Parlement in Brussel werd ervoor gepleit eerst maar de parlementsverkiezingen in Turkije, die 24 december worden gehouden, af te wachten. De aanwezige Europarlementariërs eisten onder andere afschaffing van artikel 8, vrijlating van nog gevangen Koerdische ex-parlementariërs en een niet-militaire oplossing van de Koerdische kwestie. (Reuter, AFP, AP)